comintour.net
stroidom-shop.ru
obystroy.com
ԻՆՉ­ՔԱՆ Ա­ՆՈՒՄ ԵՆՔ, ԶԳՈՒՄ ԵՆՔ, ՈՐ ՊԱ­ԿԱՍ ԵՆՔ Ա­ՐԵԼ
[ARM]     [RUS]     [ENG]

ԻՆՉ­ՔԱՆ Ա­ՆՈՒՄ ԵՆՔ, ԶԳՈՒՄ ԵՆՔ, ՈՐ ՊԱ­ԿԱՍ ԵՆՔ Ա­ՐԵԼ

Սվետ­լա­նա ԽԱ­ՉԱՏ­ՐՅԱՆ

ԱՄՆ Գլեն­դել քա­ղա­քում բնակ­վող Ա­լեք Բաղ­դա­սա­րյանն այն սփյուռ­քա­հա­յե­րից է, ում ա­նու­նը սեր­տո­րեն կապ­ված է Ար­ցա­խի տն­տե­սու­թյան, կր­թու­թյան ու մշա­կույ­թի զար­գաց­ման հետ: Նա պե­տա­կան մա­կար­դա­կի բո­լոր տո­նե­րի և ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րի ա­ռի­թով լի­նում է մայր Հա­յաս­տա­նում ու Ար­ցա­խում:

Շա­տերն, ան­շուշտ, տե­ղյակ են Հայ կր­թա­կան հիմ­նար­կու­թյան ազ­գան­պաստ ա­ռա­քե­լու­թյան մա­սին: 1950 թվա­կա­նից Լոս Ան­ջե­լե­սում հիմ­նադր­ված այս կազ­մա­կեր­պու­թյան նպա­տակն է ա­ջակ­ցել հայ ու­սա­նող­նե­րին և կր­թա­կան հաս­տա­տու­թյուն­նե­րին: Սկզբ­նա­կան տա­րի­նե­րին ՀԿՀ-ն հայ­կա­կան դպ­րոց­ներ է հիմ­նել Մեր­ձա­վոր Արևել­քում, այդ թվում` Լի­բա­նա­նում, Հու­նաս­տա­նում, Սի­րիա­յում: 1960-1970թթ. ՀԿՀ-ն ֆի­նան­սա­վո­րում է ԱՄՆ ա­մե­նօ­րյա հայ­կա­կան դպ­րոց­նե­րը: 1988թ. ա­վե­րիչ երկ­րա­շար­ժից հե­տո Հայ կր­թա­կան հիմ­նար­կու­թյան ու­շադ­րու­թյունն ամ­բող­ջո­վին ուղղ­վեց դե­պի Հա­յաս­տան և 1991թ. ան­կա­խա­ցու­մից հե­տո հիմ­նար­կու­թյունն իր գրա­սե­նյա­կը հիմ­նեց Երևա­նում: Կազ­մա­կեր­պու­թյունն ա­վե­լի քան 185 դպ­րոց է վե­րա­նո­րո­գել Հա­յաս­տա­նում, Ար­ցա­խում, Ջա­վախ­քում, չորս տար­վա կտր­ված­քով շուրջ 500 կր­թա­թո­շակ է տա­լիս Հա­յաս­տա­նի ու Ար­ցա­խի ու­սա­նող­նե­րին: Ա­լեք Բաղ­դա­սա­րյա­նի ան­մի­ջա­կան պա­տաս­խա­նատ­վու­թյամբ Ար­ցա­խի պե­տա­կան հա­մալ­սա­րա­նում հիմն­վել և ֆի­նան­սա­վոր­վում է ՙԻն­ֆոր­մա­ցիոն տեխ­նո­լո­գիա­ներ՚ մաս­նա­գի­տու­թյու­նը: 30-ից ա­վե­լի գյու­ղա­կան դպ­րոց­ներ ա­պա­հով­վել են հա­մա­կար­գիչ­նե­րով, դպ­րո­ցա­կան պի­տույք­նե­րով, Հադ­րու­թում և Ստե­փա­նա­կեր­տում հիմն­վել են ՙԱր­մաթ՚ ին­ժե­նե­րա­կան լա­բո­րա­տո­րիա­ներ: 2003 թվա­կա­նից Ա­լեք Բաղ­դա­սա­րյա­նը Հայ կր­թա­կան հիմ­նար­կու­թյան տնօ­րեն­նե­րի խոր­հր­դի ան­դամ է: Նրա իսկ խոս­քով` կազ­մա­կեր­պու­թյու­նը հպար­տո­րեն շա­րու­նա­կում է իր աշ­խա­տանք­ներն Ար­ցա­խում և կի­րա­կա­նաց­նի նոր ծրագ­րեր:

Ա­լեք Բաղ­դա­սա­րյա­նի ա­նու­նը մշ­տա­պես հի­շա­տակ­վում է Շու­շիում ա­մեն տա­րի անց­կաց­վող Աս­մուն­քի հա­մա­հայ­կա­կան մր­ցույթ-փա­ռա­տո­նի առն­չու­թյամբ, ո­րի հիմ­նա­դիր կազ­մա­կեր­պիչն է նա: Նրա հոր­դո­րով Հայ կր­թա­կան հիմ­նար­կու­թյունն այս տար­վա` 8-րդ մր­ցույթ-փա­ռա­տո­նի հո­վա­նա­վորն էր: ՙՇու­շի Ա­վան պլա­զա՚ նրա հյու­րա­նո­ցը փա­ռա­տո­նի մաս­նա­կից­նե­րի հա­վա­քա­տե­ղին է:
Մեր ճե­պազ­րույ­ցը Ա­լեք ԲԱՂ­ԴԱ­ՍԱ­ՐՅԱ­ՆԻ հետ:

- Պա­րոն Բաղ­դա­սա­րյան, Դուք այն անձ­նա­վո­րու­թյունն եք, ո­րի ա­նու­նը ան­բա­ժա­նե­լի է Շու­շիից: Այն­քան եք կապ­ված Շու­շիի հետ, որ այն տպա­վո­րու­թյունն է, թե Շու­շին Ձեր ծնն­դա­վայրն է:

- Ես 1977 թվա­կա­նին Թեհ­րա­նից ԱՄՆ եմ գնա­ցել: Հա­յաս­տա­նի հա­մար սկ­սել եմ աշ­խա­տել 1998-ից: Ծրագ­րա­վոր­ման գրա­սե­նյակ ու­նեմ Երևա­նում: Մեր աշ­խա­տանք­նե­րը Շու­շիում սկ­սել ենք 2006 թվա­կա­նից: Մի քա­նի բաժ­նե­տե­րե­րի հետ միա­սին վե­րա­նո­րո­գել և գոր­ծի ենք գցել շու­կան, բաղ­նի­քը, հյու­րա­նո­ցը:

Ութ տա­րի ա­ռաջ Աս­մուն­քի հա­մա­հայ­կա­կան փա­ռա­տո­նը սկ­սե­ցինք` մտա­ծե­լով, որ ի­րա­կա­նաց­նենք մի ծրա­գիր, որ կա­րո­ղա­նանք տար­բեր եր­կր­նե­րից ա­շա­կերտ­ներ բե­րել Շու­շի ու նաև օգ­նենք աս­մուն­քի ար­վես­տը զար­գաց­նել: Ու­րախ եմ, որ ԱՄՆ-ից, Լի­բա­նա­նից, Ի­րա­նից, Ռու­սաս­տա­նից, Ջա­վախ­քից, Հա­յաս­տա­նից ու Ար­ցա­խից շուրջ 130 մաս­նա­կից­ներ ի­րենց ու­սու­ցիչ­նե­րի, ո­մանք էլ ծնող­նե­րի հետ լավ շա­բաթ անց­կաց­րին Շու­շիում: Մեր նպա­տակն է, որ­պես­զի տար­բեր եր­կր­նե­րից ե­կած հայ պա­տա­նի­ներն ու աղ­ջիկ­ներն ի­րար հետ բո­վան­դա­կա­լից ժա­մա­նակ անց­կաց­նեն, մտեր­մա­նան, ըն­կե­րու­թյուն ա­նեն, և դա շա­րու­նակ­վի ամ­բողջ կյան­քում:

Կու­զեմ, որ նրանք միշտ հի­շեն. Շու­շին ի­րենց քա­ղաքն է: Շու­շին միշտ ե­ղել է հայ մշա­կույ­թի կենտ­րոն­նե­րից մե­կը, և վս­տահ եմ, որ փա­ռա­տո­նի մաս­նա­կից­նե­րը վե­րա­դառ­նա­լու են Շու­շի, ո­րով­հետև քա­ղաքն այդ վա­րա­կիչ հատ­կու­թյուն ու­նի: Գու­ցե դեռ հի­մա չեն զգում, բայց վե­րա­դառ­նա­լով ի­րենց եր­կր­նե­րը` կհի­շեն այս­տեղ անց­կաց­րած օ­րե­րը և կցան­կա­նան վե­րա­դառ­նալ:

Ես խնդ­րե­ցի Հայ կր­թա­կան հիմ­նար­կու­թյա­նը, որ հո­վա­նա­վո­րի 8-րդ փա­ռա­տո­նը, որ­պես­զի ա­վե­լի ակ­տիվ մաս­նակ­ցու­թյուն լի­նի, ին­չը սի­րով կա­տար­վել է, և հու­սով եմ` գա­լիք տա­րի­նե­րին էլ կշա­րու­նակ­վի: Ու­րախ եմ, որ ութ տար­վա մեջ շուրջ 700 ա­շա­կերտ­ներ ենք բե­րել Ար­ցախ: Շատ կարևոր է, որ դր­սում ապ­րող հա­յե­րը, հատ­կա­պես ե­րի­տա­սարդ սե­րուն­դը, լի­նեն Ար­ցա­խում: Միայն ԱՄՆ-ից, Լի­բա­նա­նից, Ի­րա­նից չկան ե­րե­խա­ներ, որ Ար­ցա­խում չեն ե­ղել, մինչև ան­գամ Երևա­նից կան, որ չեն ե­ղել:

- Ի՞նչն է Ձեզ մղում նման գոր­ծե­րի:
- Մեր ծնող­նե­րը մեզ մե­ծաց­րել են այն գա­ղա­փա­րով, որ հայ ազ­գին օգ­նե­լը մեր պար­տա­կա­նու­թյունն է, մեր ա­նե­լի­քը:
Մեր ա­նե­լիքն այն պի­տի լի­նի, որ հայ ժո­ղովր­դի մեջ հա­յու­թյան մա­սին մտա­ծելն ա­վե­լի մեծ մաս դառ­նա նրա ա­ռօ­րյա կյան­քում: Նոր թե հին սերն­դի մեջ` նշա­նա­կու­թյուն չու­նի:

Ես Հա­յաս­տան այ­ցե­լող­նե­րի տա­րեց­տա­րի աճ եմ տես­նում: Չգի­տեմ` այդ ա­ճը փո­խանց­վո՞ւմ է Ար­ցախ, թե՞ ոչ, բայց կար­ծում եմ` լի­նում է ո­րոշ չա­փով: Լավ կլի­նի, որ Հա­յաս­տան թե Ար­ցախ ա­վե­լի շատ մար­դիկ այ­ցե­լեն: Պի­տի խոս­վի ա­նընդ­հատ, շա­տե­րը պատ­կե­րա­ցում չու­նեն, թե ինչ­քան գե­ղե­ցիկ վայ­րեր կան Ար­ցա­խում, Հա­յաս­տա­նի մար­զե­րում:
- Ձեզ նման մտա­ծող մի քա­նի մարդ­կան­ցով հնա­րա­վո՞ր է դա ա­նել:
- Ա­մեն մեկն իր չա­փով կա­րող է ազ­դել:
- Ձեր զա­վակ­նե­րը հետևո՞ւմ են Ձեզ:

- Տիկ­նոջս և ե­րեք զա­վակ­նե­րիս հետ հա­ճա­խա­կի ենք գա­լիս: Հա­մա­հայ­կա­կան խա­ղե­րի բաց­մա­նը ներ­կա ե­ղանք: Սեպ­տեմ­բեր, հոկ­տեմ­բեր, դեկ­տեմ­բեր ա­միս­նե­րին նո­րից կգանք: Այն­պես չէ, որ մեկ տա­րի ա­ռաջ պլա­նա­վո­րում ենք. ու­զում ենք` վեր ենք կե­նում ու գա­լիս:
- Հրա­շա­լի զգա­ցում է, երբ մարդ գի­տի, որ հայ­րե­նի տուն ու­նի, ուր կա­րող է միշտ վե­րա­դառ­նալ:
- Մենք միշտ զգում ենք, որ ա­նե­լիք ու­նենք` կապ­ված մեր հայ­րե­նի­քի հետ, ինչ­քան ա­նում ենք, զգում ենք, որ պա­կաս ենք ա­րել, պի­տի ա­վե­լին ա­նենք: Իմ զա­վակ­ներն էլ սեր և պար­տա­վոր­վա­ծու­թյուն ու­նեն դե­պի հայ ազ­գը, դե­պի Մայր հայ­րե­նի­քը, դե­պի Ար­ցա­խը: