comintour.net
stroidom-shop.ru
obystroy.com
ԽՆ­ԴԻ­ՐԸ ՄՏ­ՔԵ­ՐԻ ՄԵՋ Է
[ARM]     [RUS]     [ENG]

ԽՆ­ԴԻ­ՐԸ ՄՏ­ՔԵ­ՐԻ ՄԵՋ Է

Սո­ֆի ԲԱ­ԲԱ­ՅԱՆ

հո­գե­բան

 Այ­սօր հո­գե­բան­նե­րի կա­րիք մար­դիկ ա­վե­լի շատ են զգում, քան երբևէ։ Ան­բա­րե­խիղճ մաս­նա­գետ­նե­րից ո­մանք էլ, օգ­նե­լու փո­խա­րեն, այ­ցե­լու­նե­րին հմ­տո­րեն ըն­տե­լաց­նում են ի­րենց։ Մար­դը, հո­գե­բա­նո­րեն կախ­ված լի­նե­լով մաս­նա­գե­տից, ցան­կա­ցած ման­րու­քի հա­մար ստիպ­ված է լի­նում մեծ գու­մար­ներ վատ­նել։ Կյան­քը վե­րած­վել է մեծ բիզ­նե­սի, և այլևս հրա­տապ չէ ապ­րու­մակ­ցելն ու կա­րեկ­ցե­լը, բայց բու­մե­րան­գի օ­րեն­քը դեռևս ոչ մե­կին չի հա­ջող­վել շր­ջան­ցել։ Ե­թե այ­սօր որևէ մեկն է զգում քո կա­րի­քը, վաղն էլ դու կա­րող ես զգալ նրա կա­րի­քը։ Քրիս­տո­սի ՙԱ­րա այն ա­մե­նը, ինչ կցան­կա­նա­յիր, որ մար­դիկ քեզ ա­նեն՚ պատ­վի­րա­նը պետք է գոր­ծի բո­լոր ժա­մա­նակ­նե­րում։

Կյան­քի ա­րա­գըն­թաց պայ­ման­նե­րում տա­րաբ­նույթ խն­դիր­նե­րի պատ­ճա­ռով շա­տե­րը խու­ճա­պի են մատն­վում։ Չեն հասց­նում կողմ­նո­րոշ­վել առ­կա ի­րադ­րու­թյու­նում, վրա է հաս­նում մեկ ու­րի­շը։ Գի­տե­լիք­նե­րի պա­կասն ի­րեն զգաց­նել է տա­լիս. շա­տե­րը հե­ռա­ցել են գիր ու գրա­կա­նու­թյու­նից։ Ա­մե­նա­ծա­վա­լուն գոր­ծե­րը, որ ո­մանք այ­սօր կար­դում են, ֆեյս­բու­քում զե­տեղ­ված փոք­րիկ գրա­ռում­ներն են։ Եվ ա­մեն մի խնդ­րի հան­դի­պե­լով, չի­րա­զեկ­վա­ծու­թյան պատ­ճա­ռով կորց­նում են ներ­քին հա­վա­սա­րակշ­ռու­թյունն ու ժամ ա­ռաջ դրան­ցից ա­զատ­վե­լու հա­մար դի­մում մաս­նա­գետ­նե­րի՝ ծախ­սե­լով մեծ գու­մար­ներ։ Մինչ­դեռ բա­վա­կան է միայն ջանք գոր­ծադ­րել, փո­խել սխալ մտա­ծո­ղու­թյու­նը։
Խն­դիր­նե­րի մեծ մասն ան­հա­տի՝ բա­ցա­սա­կան ե­րանգ­նե­րով ո­ղող­ված երևա­կա­յու­թյան հետևանքն է։ Ան­ցան­կա­լի մտա­հու­զա­կան սո­վո­րու­թյուն­նե­րը տա­րի­նե­րի ըն­թաց­քում այն­քան են քա­րա­նում, որ կորց­նում են ի­րա­կա­նու­թյան ու մտա­ցա­ծի­նի տար­բե­րու­թյան մեջ ե­ղած սահ­մա­նա­գի­ծը։ Նա հա­մոզ­ված է, որ ինչ մտ­քում է, դա է ի­րա­կա­նու­թյու­նը։
Սո­վո­րա­բար, երբ մեն­տալ (մտա­յին) դաշ­տում մարդն ըն­տե­լա­նում է կպ­չուն մտ­քե­րին (փոր­ձու­թյուն­ներ, հի­վան­դու­թյուն­ներ, դա­վա­ճա­նու­թյուն, մահ և այլն), դրանք դառ­նում են տար­բեր ի­րա­վի­ճակ­նե­րում կողմ­նո­րոշ­վե­լու նրա հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րի կարևոր հում­քը։
Հայ­տն­վե­լով ան­հար­մար ի­րա­վի­ճա­կում, մար­դիկ ան­մի­ջա­պես փոր­ձում են տրա­մա­բա­նա­կան լու­ծում տալ երևույ­թին, այն դա­սա­կար­գել, ընդ­հան­րաց­նել՝ օգտ­վե­լով ի­րենց ա­պեր­ցեպ­ցիոն զանգ­վա­ծից (կյան­քի փոր­ձի, մտա­ծո­ղու­թյան, երևա­կա­յու­թյան ամ­բող­ջա­կան պա­շար)։ Մար­դու ա­ռա­ջին մո­լո­րու­թյունն այն է, որ փոր­ձում է գի­տե­լիք­նե­րի իր չն­չին պա­շա­րով միան­գա­մից կար­ծիք կազ­մել։ Մինչ­դեռ, երբ նա վս­տահ է, որ իր եզ­րա­կա­ցու­թյու­նը ճշ­մար­տու­թյան բարձ­րա­գույն վերջ­նա­կետն է, ա­նու­շադ­րու­թյան է մատ­նում կարևոր ման­րուք­նե­րը։ Յու­րա­քան­չյուր նոր ի­րա­վի­ճա­կում պետք է նո­րո­վի մո­տե­ցում ցու­ցա­բեր­վի։ Չի կա­րե­լի փոր­ձել սե­փա­կան մտա­յին ստան­դարտ­նե­րի մեջ խց­կել ա­մեն ինչ։ Կյան­քից հետ չմ­նա­լու հա­մար պետք է ու­նե­նալ ճկուն մտա­ծո­ղու­թյուն, ա­նընդ­հատ ա­ճել ու զար­գա­նալ։ Դա­տե­լով իր սու­բյեկ­տիվ աշ­խար­հըն­կալ­մամբ, մար­դը, երբ վս­տահ է, թե գի­տի այ­լոց ու հաս­կա­նում է նրանց մտադ­րու­թյուն­ներն ու դի­տա­վո­րու­թյուն­նե­րը, հա­ճախ կանգ­նում է ար­հես­տա­ծին ընդ­հա­րում­նե­րի ու ան­հիմն ա­տե­լու­թյան առջև։ Այս պա­րա­գա­յում, ին­չը, ցա­վոք, այժմ շատ է հրա­տապ և ա­ռա­վել նկա­տե­լի է սոց­ցան­ցե­րի գրա­ռում­նե­րում, մար­դիկ նույ­նիսկ չեն համ­բե­րում լսել դի­մա­ցի­նին, միան­գա­մից ընդ­հա­տում են` աս­վա­ծին տա­լով ի­րենց սու­բյեկ­տիվ ՙախ­տո­րո­շում­նե­րը՚։ Մինչ­դեռ ի­րա­կա­նում ցան­կա­ցած ան­հա­տա­կա­նու­թյուն յու­րա­հա­տուկ է, ար­տա­հայտ­չաձևը, զգաց­մունք­նե­րը, մտ­քերն ու դի­տա­վո­րու­թյուն­նե­րը` նույն­պես։
Ո­մանք հակ­ված են նաև ո­րո­շա­կի կա­նոն­ներ ստեղ­ծել ու միշտ ա­ռաջ­նորդ­վել դրան­ցով։ Ա­վե­լին, հա­ճախ էլ պա­հան­ջում, պար­տադ­րում են, որ մյուս­ներն էլ են­թարկ­վեն ո­րո­շա­կի սկզ­բունք­նե­րի ու ստան­դարտ­նե­րի։ Սա նույն­պես ի­րենց և մյուս­նե­րին դնում է ա­նա­զա­տու­թյան մեջ։ Եվ ե­թե ինչ-որ մե­կը դուրս է գա­լիս իր երևա­կա­յու­թյամբ ուր­վագծ­ված այդ սահ­ման­նե­րից, դառ­նում է թշ­նա­մի, ա­տե­լի, ա­նըն­դու­նե­լի, միով բա­նիվ՝ պեր­սո­նա նոն գրա­տա։ Ե­թե այդ մարդն ըն­տա­նի­քի ան­դամ է, բա­րե­կամ, աշ­խա­տան­քա­յին ըն­կեր և անհ­նար է նրա հետ չշփ­վե­լը, ա­պա ա­նե­լա­նե­լի հո­գե­վի­ճակ է ստեղծ­վում։ Եվ ե­թե նա որևէ իշ­խա­նու­թյուն չու­նի ու­րիշ­նե­րի վրա, իր մտա­յին ՙպրո­յեկտ­ներն՚ էլ մնում են ան­կա­տար, կանգ­նում է տա­րաբ­նույթ սթ­րես­նե­րի, նևրոզ­նե­րի ու ֆրուստ­րա­ցիա­նե­րի առջև։ Մտա­ծո­ղու­թյան այս ձևը, ծայ­րա­հե­ղու­թյան դեպ­քում, կրո­ղին դարձ­նում է մո­լա­գար, խենթ, ա­նըն­դու­նե­լի հա­սա­րա­կու­թյան կող­մից։
Մեն­տալ սխալ­նե­րից է նաև ա­մեն ին­չում կա­տա­րե­լու­թյան հաս­նե­լու մարդ­կանց ձգ­տու­մը. կա­տա­րյալ հա­րա­բե­րու­թյուն­ներ, կա­տա­րյալ աշ­խա­տանք, կա­տա­րյալ ե­րե­խա­ներ և այլն։ Եվ քա­նի որ կա­տա­րյալ հա­մա­րյա ո­չինչ չի լի­նում, ուս­տի այս տի­պի մտա­ծո­ղու­թյան տեր մար­դիկ նույն­պես դա­տա­պարտ­ված են մշ­տա­կան դժ­գո­հու­թյան, դեպ­րե­սիվ տրա­մադ­րու­թյան։
Պետք չէ նաև ապ­րել ան­ցյա­լի հու­շե­րով։ Լա­վը պետք է փնտ­րել ու գտ­նել ներ­կա­յում, կյան­քի ա­մեն մի վայր­կյա­նը ապ­րել ու­րա­խու­թյամբ, քա­նի դեռ դրանք էլ ան­ցյալ չեն դար­ձել։ Չէ՞ որ այն, ինչ դառ­նում է ան­ցյալ, դա­դա­րում է մե­րը լի­նե­լուց։
Բազ­մա­թիվ խն­դիր­նե­րից ա­զատ­վե­լու լա­վա­գույն պայ­մա­նը բա­ցա­սա­կան մտաձևե­րից դրա­կա­նին ան­ցումն է։ Ոչ մեկը չի ա­սում, որ փո­փո­խու­թյուն­նե­րը դյու­րին են, հատ­կա­պես երբ մարդ վա­տը մտա­ծե­լու տա­րի­նե­րի հա­մառ փորձ է ձեռք բե­րել։ Ո­րո­շում կա­յաց­նելն ու թե­կուզ դան­դաղ ա­ռա­ջըն­թա­ցը ող­ջու­նե­լի է։ Ե­թե ա­ռօ­րյա հոգ­սե­րում ու փոք­րիկ խն­դիր­նե­րի մեջ սո­վո­րենք մտո­րել բա­րի տրա­մադր­վա­ծու­թյամբ՝ չմե­ղադ­րե­լով որևէ մե­կին, չդժ­գո­հե­լով, ա­ռանց շտա­պո­ղա­կա­նու­թյան, ա­պա ա­պա­գա­յում կկա­րո­ղա­նանք ար­դեն դրա­կան պա­շա­րով հաղ­թա­հա­րել ա­վե­լի մեծ դժ­վա­րու­թյուն­նե­րը։