comintour.net
stroidom-shop.ru
obystroy.com
ԱՐՑԱԽ-ՖՐԱՆՍԻԱ ԲԱՐԵԿԱՄԱԿԱՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԽՈՐԱՑՄԱՆԸ ՈՉԻՆՉ ԵՎ ՈՉ ՈՔ ՉԵՆ ԿԱՐՈՂ ԽՈՉԸՆԴՈՏԵԼ
[ARM]     [RUS]     [ENG]

ԱՐՑԱԽ-ՖՐԱՆՍԻԱ ԲԱՐԵԿԱՄԱԿԱՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԽՈՐԱՑՄԱՆԸ ՈՉԻՆՉ ԵՎ ՈՉ ՈՔ ՉԵՆ ԿԱՐՈՂ ԽՈՉԸՆԴՈՏԵԼ

Ռուզան ԻՇԽԱՆՅԱՆ

 Սեպտեմբերի 20-ին Ֆրանսիայի Հանրապետության Իզեր նահանգի և Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի միջև ստորագրվել է Բարեկամության հռչակագիր։ Հանդիսավոր արարողությունը տեղի է ունեցել Գրենոբլ քաղաքում՝ Իզերի նահանգապետարանի դահլիճում։ Հռչակագիրը ստորագրել են Իզերի նահանգային խորհրդի նախագահ Ժան-Պիեր Բարբիեն և Հադրութի շրջանային վարչակազմի ղեկավար Կամո Պետրոսյանը։ Արարողությանը ներկա էին Ֆրանսիայում ԱՀ մշտական ներկայացուցիչ Հովհաննես Գևորգյանը, այդ տարածաշրջանում ՀՀ փոխհյուպատոս Գայանե Մանուկյանը, նահանգի վարչակազմի աշխատակիցներ, հայ համայնքի ներկայացուցիչներ և լրագրողներ։ 

Ֆրանսիա այցի մանրամասները՝ ԿԱՄՈ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ հետ հարցազրույցում։

-Պարոն Պետրոսյան, Ֆրանսիայի և Արցախի վարչատարածքային միավորների միջև ստորագրված Բարեկամության հռչակագրերի շարքում սա տասնչորսերորդն է։ Գաղափարն ինչպե՞ս կյանքի կոչվեց։
- Իմ աշխատանքային այցը Ֆրանսիա կազմակերպվել էր Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարության աջակցությամբ։ Հրավերը ստացել էի ֆրանսիական բանակի հայազգի վետերանների  կողմից։ Սեպտեմբերի 18-25-ը գտնվում էի Իզերում, և իմ առաջին հանդիպումն անցկացրել եմ Գրենոբլի հայկական համայնքի մշակույթի տանը։ Ասեմ, որ մշակույթի այս օջախն իր ուրույն դերակատարությունն ունի հայապահպանության, մեր ազգային և մշակութային արժեքների պահպանման գործում։ Հանդիպումը, որին ներկա էին հայկական մի քանի կուսակցությունների ներկայացուցիչներ, անցել է բավականին ջերմ մթնոլորտում, որի ընթացքում Ֆրանսիայի մեր հայրենակիցները հետաքրքրվել են Արցախի կյանքով, մասնավորապես Արցախի և Ադրբեջանի զինված ուժերի շփման գծում տիրող իրավիճակով։ Ներկաները 2016 թվականի ապրիլին Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկված ռազմական ագրեսիայի և Արցախի Պաշտպանության բանակի հասցրած հակահարվածների մանրամասներն էին նաև ուզում իմանալ։
- Իզերում, հավանաբար, տեղյակ էին, որ Դուք ԱՀ Պաշտպանության բանակում եք ծառայել և գնդապետի կոչում ունեք։ Ֆրանսիական բանակի վետերանների հետ խոսակցությունը, տրամաբանորեն, պատերազմի և ժողովրդի պաշտպանության խնդիրների շուրջ պիտի լիներ։
- Ֆրանսիական բանակի հայազգի վետերաններին ամենից առաջ հետաքրքրում էր այն, ինչը ռազմական գործողություններին էր առնչվում։ Ես նկատեցի, որ Արցախի ՊԲ-ի բարձրաստիճան սպայի հետ զրույցը նրանց համար շատ հաճելի էր։ Նրանք տարբեր ժամանակներում տարբեր երկրներում իրենց առջև դրված խնդիրներն են կատարել և մեծ հարգանքի արժանացել Ֆրանսիայում։ Զրույցի ընթացքում ներկայացրի խորհրդային ժամանակներում ԼՂ ինքնավար մարզում տիրող իրավիճակը, խոսեցի մեր ժողովրդի պայքարի և մեր վզին փաթաթված պատերազմի մասին։
Վետերաններին մտահոգում էին շփման գծում ադրբեջանական սադրանքներն ու հրադադարի ռեժիմի հաճախակի խախտումները, հակառակորդ պետությունում սպառազինության կուտակման և մեծ ծավալով հարձակողական զենքի ձեռքբերման փաստերը։ Ես նրանց տեղեկացրի, որ մեր բանակն ունի այնպիսի զենք ու զինամթերք, որ ցանկացած պահի կարող է համարժեք հարված հասցնել հակառակորդին։ Հարցեր են հնչել նաև առաջնագծի տեխնիկական հագեցվածության, զինվորների սննդի վերաբերյալ, մի խոսքով, խոսել ենք այն ամենի մասին, ինչը կարող է հետաքրքրել պատերազմի վետերանին։ Երբ ես ներկայացրի մեր բանակի կարողությունները, նրանք ոգևորեցին։ Բոլորի մոտ նույն ցանկությունն էր՝ այցելել մեր հանրապետություն, առաջին հերթին՝ Հադրութ և ամեն ինչ սեփական աչքերով տեսնել։ Ես բոլորին էլ հրավիրեցի։ Կարծում եմ, առաջիկայում կլինեն քաղաքական գործիչների այցելություններ, որոնց հետ երկուստեք հետաքրքրող հարցերի քննարկումը միայն կնպաստի փոխգործակցության զարգացմանն ու կապերի ամրապնդմանը։

-Բարեկամության հռչակագրի ստորագրման արարողությունից ի՞նչ տպավորություն ունեք։ Կխնդրեինք Ձեզ հանրայնացնել փաստաթուղթը։
- Հռչակագրի ստորագրման հանդիսավոր արարողությունը տեղի ունեցավ սեպտեմբերի 20-ին, Գրենոբլում՝ Իզերի նահանգային խորհրդի դահլիճում։ Դրան նախորդել էր նահանգային խորհրդի նախագահ Ժան-Պիեր Բարբիեի և նրա տեղակալ Պատրիկ Կյուրոյի հետ հանդիպումը։ Ես նրանց նվիրեցի մեր հանրապետության դրոշը, նաև՝ արցախյան հուշանվերներ ու նամականիշներ։ Պարոն Բարբիեն իր առանձնասենյակում պատմեց, թե ինչպես են ադրբեջանցիներն իրեն սպառնացել, որ դատի են տալու, որ ինքն իրավունք չունի չճանաչված երկրի հետ նման փաստաթուղթ ստորագրել։ Նա էլ հեգնանքով պատասխանել է՝ դատի կտաք, մենք էլ դատարանում ձեր պատասխանը կտանք։
Հռչակագրի ստորագրման ժամանակ դահլիճը բազմամարդ էր, ներկա էին նաև նահանգային խորհրդի անդամներ։ Նահանգային խորհրդի նախագահի ելույթին հետևեց իմ ելույթը։ Արարողությունն, իրոք, հանդիսավոր էր, մթնոլորտը՝ ջերմ ու բարեկամական։ Հռչակագրի բովանդակությունն այսպիսին է. ՙՀայտարարում ենք մեր կամքի մասին՝ հաստատել բարեկամական հարաբերություններ՝ հիմնված փոխադարձ հարգանքի վրա, կիսելով համամարդկային արժեքներ, որոնք են՝ խաղաղությունը, ազատությունը, մարդու իրավունքները, ժողովրդավարությունն ու կրոնական ազատությունը։ Սույն հռչակագիրը կոչված է նպաստելու ժողովուրդների միջև բարեկամության և համերաշխության ամրապնդմանը՚։
- Ֆրանսիական կողմի ելույթներում ի՞նչ շեշտադրումներ կային, ի՞նչն է ավելի շատ կարևորվել։
- Ժան-Պիեր Բարբիեն ընդգծեց հայկական կուսակցությունների աշխատանքը, նահանգի զարգացման գործում նրանց մեծ ներդրումը։ Ասաց, որ հայ քաղաքական գործիչներից ոմանք նահանգում բարձր պաշտոններ են զբաղեցնում։ Բարեկամության հռչակագրի ստորագրումից հետո նա շնորհավորեց բոլոր հայերին՝ համոզմունք հայտնելով, որ նրանք իրենց ամենօրյա աշխատանքով հայ-ֆրանսիական հարաբերությունները կդնեն ավելի բարձր մակարդակի վրա։ Նրա ցանկությունն էր, որ Արցախը սերտ կապեր հաստատի Ֆրանսիայի բոլոր վարչատարածքային միավորների հետ, ավելի ճանաչելի դառնա Եվրոպայում և ամբողջ աշխարհում։
- Փաստաթղթի ստորագրմանը, որպես կանոն, գործնական քայլերն են հետևում։ Ֆրանսիան եվրոպական պետություններից առանձնանում է իր զարգացած գյուղատնտեսությամբ, Իզերը 1մլն 200 հազար բնակչություն ունեցող նահանգ է՝ համապատասխան տնտեսական հնարավորություններով։ Դուք, որպես շրջանի ղեկավար, մտովի ուրվագծե՞լ եք փոխգործակցության ոլորտներն ու ուղղությունները։
- Այդ մասին նախնական խոսակցություն եղել է։ Պարոն Բարբիեն և նրա տեղակալը սիրով ընդունեցին Հադրութ այցելելու մեր հրավերը։ Կարծիքներ ենք փոխանակել հետագա համագործակցությանն առնչվող հարցերի շուրջ, և որոշել ենք նախանշված այցի ընթացքում, որը տեղի կունենա հաջորդ տարի, ծանոթացնել մեր գյուղատնտեսական աշխատանքներին։ Նրանց կողմից, անտարակույս, կլինեն առաջարկություններ, այստեղ էլ կպայմանավորվենք առաջիկա մեր անելիքների շուրջ։ Անձամբ այն կարծիքին եմ, որ ֆրանսիական կողմի հետ կապերի ամրապնդումը կնպաստի Արցախի գյուղատնտեսության առանձին ճյուղերի զարգացմանը։ Կարող ենք այնտեղ մասնագետներ պատրաստել, նրանց փորձն օգտագործել մեր գյուղատնտեսության մեջ։ Ես առաջին հերթին կնշեի խաղողագործությունն ու գինեգործությունը, ինչու չէ՝ նաև անասնապահության ոլորտում փորձի փոխանակման կարիք ունենք։ Ընդհանրապես, բոլոր ոլորտներում մեր բարեկամներից կարող ենք օրինակ վերցնել։
-Ակնհայտ է, որ մեր հարևան պետությունն Արցախ-Ֆրանսիա բարեկամությանը պատերազմ է հայտարարել և իր նավթադոլարները գործի դնելով՝ ամեն ինչ անում է՝ չեղարկելու բարեկամության հռչակագրերը։ Ձեր խոսքում նշեցիք նաև նահանգային խորհրդի նախագահի հասցեին հնչած սպառնալիքների մասին։
- Ֆրանսիական կողմն ադրբեջանական հիստերիային արհամարհանքով է վերաբերվում։ Գտնում են, որ Արցախի հետ բարեկամական կապերի հաստատումն ու ապագայում դրանց ընդլայնումը մի գործընթաց է, որին Ադրբեջանը ոչ մի կերպ չի կարող խոչընդոտել։ Արցախի ԱԳՆ-ի հետ համատեղ իրականացնելու ենք բոլոր անհրաժեշտ քայլերը՝ հետևողականորեն ամրապնդելու մեր երկու երկրների և ժողովուրդների միջև բարեկամական կապերը։
Միանշանակ կարող ենք ասել, որ Արցախի քաղաքական մեկուսացմանն ուղղված ադրբեջանական փորձերը իրար ետևից ձախողվում են։ Ինչ էլ որ նրանք ձեռնարկեն, միևնույն է, իրենց ուզածին չեն հասնի։ Դրանում ես համոզվեցի Իզերում։
Որպես Բարեկամության հռչակագիր ստորագրած կողմ՝ այստեղից ուղղակի հայտարարում եմ՝ Ադրբեջանն ինչքան էլ փորձի խոչընդոտել արտաքին աշխարհի հետ Արցախի կապերին, հակառակ արդյունքն է տեսնելու։ Արցախ-Ֆրանսիա բարեկամությունը միայն խորանալու է։ Համոզված եմ՝ մեր բարեկամ Ֆրանսիան և աշխարհի մյուս պետությունները ճանաչելու են Արցախի Հանրապետությունը՝ որպես անկախ և ինքնիշխան պետություն։ ՝