[ARM]     [RUS]     [ENG]

ԱԿՆ­ԿԱ­ԼԻՔ­ՆԵ­ՐԸ՝ ՙԲՅՈՒ­ՋԵ-2020՚-Ի ՊՐԻԶ­ՄԱ­ՅՈՎ. ՈՒՄ ԻՆՉ Է ԽՈՍ­ՏԱ­ՆՈՒՄ ՏԱ­ՐԻՆ

Նորայր ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

Հուն­վա­րի 1-ից շո­շա­փե­լի աճ է նա­խա­տես­վում կեն­սա­թո­շակ­նե­րում, նվա­զա­գույն աշ­խա­տա­վար­ձում, կբարձ­րա­նան նաեւ ու­սու­ցիչ­նե­րի աշ­խա­տա­վար­ձե­րը: Թվե­րը հն­չեց­րել է ֆի­նանս­նե­րի նա­խա­րար Ար­թուր Հա­րու­թյու­նյա­նը` Բա­կո Սա­հա­կյա­նի նա­խա­գա­հու­թյամբ նո­յեմ­բե­րի 14-ին կա­յա­ցած կա­ռա­վա­րու­թյան նիս­տում:

Օր­վա ա­մե­նա­ծա­վա­լուն զե­կույ­ցը Ար­թուր Հա­րու­թյու­նյանն է ներ­կա­յաց­նում: 2019-ի ար­դեն առ­կա զար­գա­ցում­նե­րը հիմք են տա­լիս վս­տահ լի­նե­լու, որ կա­ռա­վա­րու­թյու­նը տա­րին կփա­կի պլա­նա­վո­րած ցու­ցա­նիշ­ներն առն­վազն կա­տա­րե­լով, իսկ շատ դեպ­քե­րում էլ? գե­րա­կա­տա­րե­լով: Այս լա­վա­տե­սու­թյամբ էլ պլա­նա­վոր­վում է 2020 թվա­կա­նի պե­տա­կան բյու­ջեն? պահ­պա­նե­լով կա­ռա­վա­րու­թյան որ­դեգ­րած ա­ճի մի­տում­նե­րը: ՙԿա­տար­ված մակ­րոտն­տե­սա­կան կան­խա­տե­սում­նե­րի հա­մա­տեքս­տում 2020 թվա­կա­նի պե­տա­կան բյու­ջեի ցու­ցա­նիշ­նե­րը ծրագր­վել են հետևյալ չա­փե­րով. ե­կա­մուտ­նե­րի գծով` 120 մլրդ 906.5 մլն դրամ, ծախ­սե­րի գծով` 120 մլրդ 775.6 մլն դրամ՚,- կան­խա­տե­սում­ներն է ներ­կա­յաց­րել Ա. Հա­րու­թյու­նյա­նը: Ծախ­սերն ըն­թա­ցիկ տար­վա պե­տա­կան բյու­ջեով նա­խա­տես­ված ծախ­սե­րից ա­վել են 5,6 տո­կո­սով:
Հուն­վա­րի 1-ից նա­խա­տես­վող ա­ճի շա­հա­ռու­նե­րի ա­մե­նա­բազ­մա­մարդ բա­նա­կը կեն­սա­թո­շա­կա­ռու­ներն են: Տա­րես­կզ­բից կեն­սա­թո­շակ­նե­րը կա­ճեն: ՙԱշ­խա­տան­քա­յին եւ զին­վո­րա­կան կեն­սա­թո­շակ­նե­րը հաշ­վար­կե­լու հա­մար հիմ­նա­կան բա­զա­յին կեն­սա­թո­շա­կի չա­փը 2020 թվա­կա­նին կհասց­վի 18,000 դրա­մի` 2019 թվա­կա­նի 16,000 դրա­մի դի­մաց, կամ ա­ճը կկազ­մի 12,5 տո­կոս: Աշ­խա­տան­քա­յին ստա­ժի մեկ տար­վա ար­ժե­քի ա­ռա­ջին տա­սը տար­վա հա­մար նա­խա­տես­վում է սահ­մա­նել 950 դրամ? 800 դրա­մի դի­մաց, դրա­նով պայ­մա­նա­վոր­ված` աշ­խա­տան­քա­յին կեն­սա­թո­շա­կի մի­ջին ամ­սա­կան չա­փը 2020 թվա­կա­նին կկազ­մի 47,300 դրամ` 2019 թվա­կա­նի 43,200 դրա­մի դի­մաց, ո­րի ար­դյուն­քում ա­վե­լի քան 23500 թո­շա­կա­ռու­նե­րի կեն­սա­թո­շակ­նե­րը կբարձ­րա­նան մի­ջի­նում 10 տո­կո­սով՚,- ա­ճի պատ­կերն է ամ­բող­ջաց­րել Ա. Հա­րու­թյու­նյա­նը:
2020-ին կբարձ­րաց­վի նաեւ նվա­զա­գույն աշ­խա­տա­վար­ձը: Գոր­ծող 55 հա­զա­րից այն կդառ­նա 68 հա­զար: Սա էլ շա­հա­ռու­նե­րի բա­վա­կան մեծ բա­նակ ու­նի, ըն­դգ­ծել է ֆի­նանս­նե­րի նա­խա­րա­րը: Լավ լուր կա նաեւ ու­սու­ցիչ­նե­րի հա­մար: Տա­րես­կզ­բից նրանց աշ­խա­տա­վար­ձը ևս կա­ճի մոտ 10 տո­կո­սով:
Որ ստանձ­նած պար­տա­վո­րու­թյուն­նե­րը կհա­ջող­վի կա­տա­րել? վկա­յում են ըն­թա­ցիկ տար­վա զար­գա­ցում­նե­րը: Ազ­գա­յին վի­ճա­կագ­րա­կան ծա­ռա­յու­թյան նա­խա­գահ Մա­նուշ Մի­նա­սյանն է ո­լորտ առ ո­լորտ ներ­կա­յաց­րել զար­գա­ցում­նե­րը: Ո­րոշ ուղ­ղու­թյուն­նե­րում ար­ձա­նագր­ված խն­դիր­նե­րի առ­թիվ պա­տաս­խա­նա­տու­նե­րը երկ­րի նա­խա­գա­հի հանձ­նա­րա­րա­կան­ներն են ստա­ցել:

Մար­տա­կեր­տի շրջ­վար­չա­կազ­մի ղե­կա­վա­րի բարձ­րաց­րած հար­ցը օ­ժան­դա­կել շր­ջան­նե­րում ձե­ւա­վոր­ված շին­կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի տեխ­նի­կա­կան վե­րա­զին­մա­նը, Նա­խա­գա­հը հիմ­նա­վոր է հա­մա­րում: Հար­ցը, սա­կայն, կկար­գա­վոր­վի ոչ պե­տա­կան բյու­ջեի շր­ջա­նակ­նե­րում: Պե­տա­կան նա­խա­րա­րը այդ ուղ­ղու­թյամբ ար­դեն ու­նե­ցած փորձն է ներ­կա­յաց­րել եւ ուր­վագծ­վող հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րը:
Ներ­կա­յաց­ված տես­քով? 2020-ի պե­տա­կան բյու­ջեի նա­խա­գիծն ար­ժա­նա­ցավ կա­ռա­վա­րու­թյան հա­վա­նու­թյա­նը: Սահ­ման­ված ժամ­կետ­նե­րում այն կու­ղարկ­վի խոր­հր­դա­րան:
Պե­տա­կան բյու­ջեի նա­խագ­ծի հետ, կա­ռա­վա­րու­թյան նիս­տում, մի շարք գե­րա­տես­չու­թյուն­նե­րի ղե­կա­վար­ներ ներ­կա­յաց­րել են պե­տա­կան բյու­ջեի շր­ջա­նակ­նե­րում 2020-ի աշ­խա­տանք­նե­րի հիմ­նա­կան ու­ղե­նիշ­նե­րը? գի­տու­թյու­նից մին­չեւ փոքր եւ մի­ջին ձեռ­նա­րա­կա­տի­րու­թյուն:
ԿԳՍ նա­խա­րար Նա­րի­նե Ա­ղա­բա­լյա­նը ներ­կա­յաց­րել է 2020թ. Գի­տա­կան, գի­տա­տեխ­նի­կա­կան եւ նպա­տա­կա­յին ծրագ­րե­րը:
Ու­շադ­րու­թյան կենտ­րո­նում կլի­նեն օ­լիմ­պա­կան մար­զա­ձե­ւե­րը:
Ա­ռող­ջա­պա­հու­թյան պե­տա­կան նպա­տա­կա­յին ծրագ­րե­րում եւս էա­կան փո­փո­խու­թյուն­ներ չեն նա­խա­տես­վում: Կպահ­պան­վեն ար­դեն ձե­ւա­վոր­ված ու­ղե­նիշ­նե­րը, կա­վե­լա­նան դրանք ի­րա­գոր­ծե­լու հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րը: 2020-ը կա­րող է նո­րու­թյուն­ներ ա­պա­հո­վել ծնն­դօգ­նու­թյան ո­լոր­տում: Մոր եւ ման­կան ա­ռող­ջու­թյան պահ­պան­ման կենտ­րո­նը կվե­րա­նո­րոգ­վի:
Աշ­խա­տան­քի, սո­ցա­լա­կան հար­ցե­րի եւ վե­րաբ­նա­կեց­ման նա­խա­րար Սամ­վել Ա­վա­նե­սյա­նը Հաշ­ման­դամ­նե­րի սո­ցիա­լա­կան պաշտ­պա­նու­թյան եւ զբաղ­վա­ծու­թյան կար­գա­վոր­ման տա­րե­կան պե­տա­կան ծրագ­րերն է ներ­կա­յաց­րել: Նա­խա­գահ Սա­հա­կյա­նը գոր­ծազր­կու­թյան պաշ­տո­նա­կան մա­կար­դա­կը? 2,4 տո­կո­սը, ար­ժա­նա­հա­վատ չի հա­մա­րում: Անհ­րա­ժեշտ է այն­պի­սի մե­թո­դա­բա­նու­թյուն կի­րա­ռել, ո­րը ռեալ պատ­կերն ար­տա­ցո­լի եւ հիմք դառ­նա այդ ո­լոր­տում ար­դյու­նա­վետ պե­տա­կան քա­ղա­քա­կա­նու­թյան հա­մար. սա Նա­խա­գա­հի հանձ­նա­րա­րա­կանն է:
Նա­խա­գա­հին տե­ղե­կատ­վա­կան տեխ­նո­լո­գիա­նե­րի ո­լոր­տում ա­ճի տեմ­պը չի բա­վա­րա­րում: Ակն­կա­լիք­ներն ա­վե­լին են: Ո­լոր­տում լրա­ցու­ցիչ ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­ներ կազ­մա­կեր­պե­լու հանձ­նա­րա­րա­կան ստա­ցավ պե­տա­կան նա­խա­րա­րը:
Ոս­տի­կա­նու­թյան պե­տը հան­րա­պե­տու­թյու­նում թմ­րա­մո­լու­թյան եւ թմ­րա­մի­ջոց­նե­րի ա­պօ­րի­նի շր­ջա­նա­ռու­թյան դեմ պայ­քա­րի տա­րե­կան ծրա­գիրն է ներ­կա­յաց­րել: Լե­ւոն Մնա­ցա­կա­նյա­նի ներ­կա­յաց­մամբ? կա­ռա­վա­րու­թյու­նը նաեւ Ոս­տի­կա­նու­թյան ին­ֆոր­մա­ցիոն կենտ­րո­նի օ­պե­րա­տիվ քար­տա­դա­րա­նը ձե­ւա­վո­րե­լու եւ տե­ղե­կու­թյուն­ներ տրա­մադ­րե­լու կարգն է հաս­տա­տել: Մեկ այլ փո­փո­խու­թյուն անձ­նագ­րե­րի տրա­մադր­ման գոր­ծըն­թացն է պար­զեց­նում:
Վլա­դիկ Խա­չատ­րյա­նը Փր­կա­րա­րա­կան ծա­ռա­յու­թյան կա­նո­նա­կար­գի նա­խա­գիծն է ներ­կա­յաց­րել: Ար­տա­կարգ ի­րա­վի­ճակ­նե­րի պե­տա­կան ծա­ռա­յու­թյան տնօ­րե­նի ներ­կա­յաց­րած վեր­ջին հար­ցը ար­դիա­կան է հատ­կա­պես մո­տե­ցող Ա­մա­նո­րին ըն­դա­ռաջ եւ կա­րող է հե­տաք­րք­րել պայ­թու­ցիկ­նե­րի եւ հրա­վա­ռու­թյուն­նե­րի սի­րա­հար­նե­րին. վա­ճառ­քի եւ կի­րառ­ման հար­ցում հս­կո­ղու­թյու­նը խս­տաց­վե­լու է: Այդ նպա­տա­կով մի շարք օ­րենք­նե­րում փո­փո­խու­թյուն­ներ են նա­խա­տես­վում:
ՙԱԱ՚