[ARM]     [RUS]     [ENG]

ԱՄԵՆ ԻՆՉ՝ ԵՐԵԽԱՆԵՐԻ ՈՒ ԿԱՐԻՔԱՎՈՐ ԸՆՏԱՆԻՔՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ

 

 

 

Կա­րի­նե ԲԱԽ­ՇԻ­ՅԱՆ
ք. Աս­կե­րան

 Ա­մե­րի­կա­յի Հայ Ա­վե­տա­րան­չա­կան ըն­կե­րակ­ցու­թյան (Ա­ՀԱԸ) բազ­մա­պի­սի և բազ­մա­բո­վան­դակ ծրագ­րե­րը և ծա­ռա­յու­թյուն­ներն ի­րա­կա­նաց­վում են աշ­խար­հի բազ­մա­թիվ եր­կր­նե­րում, ինչ­պես նաև Հա­յաս­տա­նում և Ար­ցա­խում։ Ա­ՀԱԸ ջան­քե­րի շնոր­հիվ ստեղծ­վել են կր­թօ­ջախ­ներ, հո­վա­նա­վոր­վել են կա­րի­քա­վոր ե­րե­խա­ներ ու ծե­րեր, ի­րա­կա­նաց­վել են սո­ցիա­լա­կան ծրագ­րեր։ Ըն­կե­րակ­ցու­թյու­նը մեծ դեր է ու­նե­ցել հա­յա­պահ­պա­նու­թյան, քրիս­տո­նեա­կան դաս­տիա­րա­կու­թյան ու հա­վատ­քի ամ­րապ­նդ­ման, հայ­կա­կան մշա­կույ­թի զար­գաց­ման գոր­ծում։

Ա­ՀԱԸ-ն Ար­ցա­խում գոր­ծում է 1995 թվա­կա­նից։ Մաս­նա­ճյու­ղը 1998թ. պաշ­տո­նա­կան գրան­ցում ստա­նա­լուց հե­տո ա­վե­լի ար­դյու­նա­վետ դարձ­րեց իր ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րը։ Ստե­փա­նա­կեր­տում բաց­վեց ըն­կե­րակ­ցու­թյան գրա­սե­նյա­կը, Ար­ցա­խում ձևա­վոր­վե­ցին Ա­ՀԱԸ գոր­ծու­նեու­թյան հիմ­նա­կան ուղ­ղու­թյուն­նե­րը, ո­րոնք ի­րա­կա­նաց­վում են տե­ղա­կան իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի և հա­սա­րա­կա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի հետ։
Ար­ցա­խում ար­դյու­նա­վետ գոր­ծու­նեու­թյան ըն­թաց­քում Ա­ՀԱԸ-ն հիմ­նել է իր գրա­սե­նյակ­նե­րը նաև Շու­շիում, Աս­կե­րա­նում, Մար­տա­կեր­տում։
1999-2000 թթ. Ա­ՀԱԸ-ի կող­մից Աս­կե­րա­նի նո­րա­բաց գրա­սե­նյա­կի տնօ­րեն նշա­նակ­վեց Ա­նա­հիտ Դա­նիե­լյա­նը։
Եվ 20 տա­րի է Ա­նա­հիտ Դա­նիե­լյանն ըն­կե­րակ­ցու­թյան Աս­կե­րա­նի գրա­սե­նյա­կի տնօ­րենն է:
Աս­կե­րա­նի գրա­սե­նյա­կի ստեղ­ծու­մից հե­տո շր­ջա­նում ի­րա­կա­նաց­վե­ցին բազ­մա­թիվ բա­րե­գոր­ծա­կան ծրագ­րեր, ո­րոնք տա­րեց­տա­րի ա­վե­լի ըն­դգ­ծուն դար­ձան։ Կյան­քի կոչ­վեց զոհ­ված ա­զա­տա­մար­տիկ­նե­րի ըն­տա­նիք­նե­րի հո­վա­նա­վո­րու­թյան ծրա­գիր։ Ա­պա ի­րա­կա­նաց­վեց նաև ման­կա­կան սնն­դի ծրա­գիր։ Մինչև մեկ տա­րե­կան ե­րե­խա­ներն ա­մեն ա­միս անվ­ճար սկ­սե­ցին ստա­նալ ման­կա­կան սնունդ։ Այս ծրագ­րի նպա­տակն էր օգ­նել ա­նա­պա­հով ըն­տա­նիք­նե­րի նո­րա­ծին­նե­րին, ո­րոնք զրկ­ված են մայ­րա­կան կա­թով կե­րակ­րե­լու հնա­րա­վո­րու­թյու­նից։ Ա­ՀԱԸ ծրագ­րե­րից է նաև ե­րե­խա­նե­րի հո­վա­նա­վո­րու­թյան ծրա­գի­րը։ Ե­ռամ­սյա­կը մեկ սո­ցիա­լա­պես ա­նա­պա­հով և բազ­մաե­րե­խա­տեր ըն­տա­նիք­նե­րը ստա­նում են դրա­մա­կան օգ­նու­թյուն, լուծ­վում են ե­րե­խա­նե­րի կր­թա­կան, ար­վես­տի, ա­մա­ռա­յին հան­գս­տի խն­դիր­նե­րը, իսկ ա­ռող­ջա­կան խն­դիր­ներ ու­նե­ցող ե­րե­խա­նե­րը օգ­նու­թյուն են ստա­նում դե­ղո­րայք ձեռք բե­րե­լու և բու­ժում ստա­նա­լու հա­մար։ Այս ծրագ­րե­րի մեջ ընդգրկված են Աս­կե­րա­նի, Նո­րա­գյու­ղի, Խրա­մոր­թի, Խնա­պա­տի, Ի­վա­նյա­նի, Այ­գես­տա­նի, Պա­տա­րա­յի, Խնձ­րիս­տա­նի, Խնա­ծա­խի, Քռաս­նու հա­մայ­նք­նե­րի սա­կա­վա­կա­րող ըն­տա­նիք­նե­րը։
Ե­րե­խա­նե­րի ա­մա­ռա­յին հան­գիս­տը հե­տաքր­քիր կազ­մա­կեր­պե­լու հա­մար Ա­ՀԱԸ –ն ի­րա­կա­նաց­նում է ճամ­բա­րա­յին ծրա­գիր։ 1996 թվա­կա­նից ի վեր Ստե­փա­նա­կեր­տի ՙԿար­կառ՚ ճամ­բա­րում կազ­մա­կերպ­վում էր Ար­ցա­խի ե­րե­խա­նե­րի ա­մա­ռա­յին հան­գիս­տը, իսկ 2003 թվա­կա­նից ե­րե­խա­նե­րը հան­գս­տա­նում են Ա­ՀԱԸ Ար­ցա­խի մաս­նա­ճյու­ղի Շու­շիի ՙՊետ­րո­սյան՚ ա­մա­ռա­յին հան­գս­տի ճամ­բա­րում։ Աս­կե­րա­նի շր­ջա­նի ե­րե­խա­նե­րը մեծ սի­րով մաս­նակ­ցում են այդ ճամ­բար­նե­րին, և ա­մեն տա­րի ա­վե­լա­նում է ցան­կա­ցող­նե­րի թի­վը։ Աս­կե­րա­նում կազ­մա­կերպ­վում են նաև բա­կա­յին ճամ­բար­ներ, որ­տեղ ա­մեն մի օ­րը հա­գե­ցած է մար­զա­կան, մշա­կու­թա­յին, հայ­րե­նա­գի­տա­կան, կր­թա­կան և քրիս­տո­նեա­կան դաս­տիա­րա­կու­թյան բա­զամ­բո­վան­դակ և հե­տաքր­քիր ծրագ­րե­րով։

2003-2004 թթ. լրի­վու­թյամբ վե­րա­նո­րոգ­վել է շեն­քը, որ­տեղ նախ­կի­նում ման­կա­պար­տեզ էր, և հո­վա­նա­վո­րու­թյան ներ­քո բաց­վել է ման­կա­պար­տեզ։ Պա­տաս­խա­նատ­վու­թյու­նը կր­կին Ա­նա­հիտ Դա­նիե­լյա­նի վրա էր։ Ա­սյօր­վա դրու­թյամբ ման­կա­պար­տե­զում 65 ե­րե­խա­յի ընդգրկմամբ գոր­ծում է եր­կու խումբ` կրտ­սեր և մի­ջին։ Ման­կա­պար­տե­զի ողջ աշ­խա­տա­խում­բը ե­րե­խա­նե­րի հետ պատ­շաճ մա­կար­դա­կով աշ­խա­տանք է տա­նում և ա­նում ա­մեն ինչ, որ­պես­զի ճիշտ դր­վի ե­րե­խա­նե­րի դաս­տիա­րա­կու­թյան հիմ­նա­քա­րը։
Գյու­ղատն­տե­սա­կան ծրա­գի­րը ևս կարևոր տեղ է զբա­ղեց­նում Ա­ՀԱԸ հա­մար։ Ծրագ­րի նպա­տակն է ա­ջակ­ցել ա­նա­պա­հով ըն­տա­նիք­նե­րին` տրա­մադ­րե­լով ըն­տա­նի կեն­դա­նի/կով/ և հա­մա­պա­տաս­խան ծա­ռա­յու­թյուն­ներ։ Ար­ցա­խում այդ ծրա­գի­րը գոր­ծում է 2012 թվա­կա­նից, Աս­կե­րա­նի շր­ջա­նում օգտ­վում են Ուղ­տա­սա­րի և Քռաս­նու հա­մայ­նք­նե­րի 10-ից ա­վե­լի ըն­տա­նիք­ներ։ Ծրա­գի­րը նպաս­տում է մարդ­կանց սո­ցիա­լա­կան կա­րիք­նե­րի ա­պա­հով­մա­նը, օգ­նում է գյու­ղա­ցուն մե­ծաց­նե­լու իր ե­կա­մու­տը և հաղ­թա­հա­րե­լու աղ­քա­տու­թյու­նը։
2017 թվա­կա­նի հոկ­տեմ­բե­րից Աս­կե­րա­նում գոր­ծում է ՙՇող՚ ե­րե­խա­նե­րի հա­մայն­քա­հեն ցե­րե­կա­յին կենտ­րո­նը, որ­տեղ հա­ճա­խում են 6-14 տա­րե­կան 30 ե­րե­խա։ Աշ­խա­տանք­նե­րը հա­մա­կար­գող Ա­նա­հիտ Դա­նիե­լյա­նի գլ­խա­վո­րու­թյամբ կենտ­րո­նի աշ­խա­տա­խում­բը կա­րո­ղա­նում է տա­նել թի­մա­յին աշ­խա­տանք, ին­չի ար­դյուն­քում բարձ­րաց­վում է ե­րե­խա­նե­րի կր­թա­կան մա­կար­դա­կը, բա­ցա­հայտ­վում են նրանց ըն­դու­նա­կու­թյուն­նե­րը, իսկ ի հայտ ե­կած խն­դիր­ներն ան­մի­ջա­պես լու­ծում են ստա­նում միաս­նա­կան գոր­ծու­նեու­թյան շնոր­հիվ։
ՙՈր­պես քրիս­տո­նեա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյուն Ա­մե­րի­կա­յի Հայ Ա­վե­տա­րան­չա­կան ըն­կե­րակ­ցու­թյու­նը ա­ռաջ­նորդ­վում է Աստ­ծո խոս­քով և գոր­ծով, ծա­ռա­յում է մարդ­կանց` հատ­կա­պես ա­նա­պա­հով ըն­տա­նիք­նե­րին` տրա­մադ­րե­լով նրանց ֆի­նան­սա­կան, բժշ­կա­կան օգ­նու­թյուն, կր­թամ­շա­կու­թա­յին ծա­ռա­յու­թյուն­ներ։ Ա­ՀԱԸ –ն իր մար­դա­սի­րա­կան և բա­րե­սի­րա­կան գոր­ծու­նեու­թյամբ ներ­դաշ­նակ է հա­մազ­գա­յին մեր իղ­ձե­րին ու նպա­տակ­նե­րին և կարևոր դե­րա­կա­տա­րու­թյուն ու­նի հա­յա­պահ­պա­նու­թյան գոր­ծում։
-Շատ ե­րի­տա­սարդ էի, երբ ստանձ­նե­ցի Ա­ՀԱԸ Աս­կե­րա­նի գրա­սե­նյա­կի տնօ­րե­նի պաշ­տո­նը և ան­մի­ջա­պես հաս­կա­ցա, որ դժ­վա­րին և պա­տաս­խա­նա­տու աշ­խա­տանք են վս­տա­հել ինձ։ Լիո­վին ընկ­ղմ­վե­ցի գոր­ծի մեջ, իսկ հե­տա­գա­յում, երբ գրա­սե­նյա­կի կող­մից հո­վա­նա­վոր­վող ման­կա­պար­տեզ բաց­վեց և ա­վե­լի ուշ` ՙՇող՚ ցե­րե­կա­յին կենտ­րո­նը, բազ­մա­պատկ­վեց իմ պա­տաս­խա­նատ­վու­թյու­նը։ Այ­սօր, երբ հետ եմ նա­յում, տես­նում եմ, թե ինչ­պի­սի մեծ թի­մա­յին աշ­խա­տանք­ներ ենք կա­տա­րել։ Եվ ա­մեն ինչ ա­րել ենք մե­ծա­գույն սի­րով, նվի­րա­կան զգա­ցում­նե­րով, քան­զի մեր գոր­ծը մա­նուկ­նե­րի և կա­րի­քա­վոր ըն­տա­նիք­նե­րի հետ էր։
Շատ բարձր եմ գնա­հա­տում մեր աշ­խա­տող­նե­րի պա­տաս­խա­նատ­վու­թյու­նը, նրանց նո­րա­րա­րա­կան ու ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան միտ­քը, աշ­խա­տան­քի է­թի­կա­յի պահ­պա­նու­մը։ Մեր բո­լո­րիս ու­շադ­րու­թյան կենտ­րո­նում ե­րե­խա­ներն են, յու­րա­քան­չյուրս նրանց հան­դեպ տա­ծում ենք ա­ռանձ­նա­հա­տուկ վե­րա­բեր­մունք, ա­նում ենք հնա­րա­վո­րը, որ­պես­զի ման­կա­պար­տեզ և ՙՇող՚ ցե­րե­կա­յին կենտ­րոն հա­ճա­խող մա­նուկ­նե­րը ստա­նան մայ­րա­կան գո­րո­վանք, ըն­տա­նե­կան ջեր­մու­թյուն։
Աս­կե­րանն ինձ հա­մար երկ­րորդ ծնն­դա­վայր լի­նի ա­սես, այս­տեղ ես ան­մի­ջա­պես մեր­վել եմ ժո­ղովր­դի հետ, սի­րով ըն­դու­նել եմ տե­ղի ա­վան­դույթ­ներն ու սո­վո­րույթ­նե­րը։ Ես ինձ հա­մա­րում եմ եր­ջա­նիկ մարդ, քան­զի շր­ջա­պատ­ված եմ ման­կա­պար­տե­զի ե­րե­խա­նե­րով և լավ մարդ­կան­ցով՚,-հպար­տու­թյամբ և սի­րով իր մտ­քե­րը մեզ հետ կի­սեց Ա­նա­հիտ Դա­նիե­լյա­նը։
Ու­շագ­րավն այն է, որ ե­րե­խա­նե­րի մեջ սեր­ման­ված է բա­րե­գոր­ծու­թյուն կա­տա­րե­լու խոր­հուր­դը։ Վեր­ջերս կի­րակ­նօ­րյա հա­ճա­խող ե­րե­խա­ներն այ­ցե­լե­ցին Աս­կե­րա­նի շր­ջա­նա­յին հի­վան­դա­նոց և քաղց­րա­վե­նի­քով ու մր­գե­րով հյու­րա­սի­րե­ցին հի­վանդ­նե­րին։ Ա­նակն­կա­լը հա­ճե­լի էր բու­ժում ստա­ցող մարդ­կանց հա­մար…
Ինչ խոսք, անգ­նա­հա­տե­լի են Ա­ՀԱԸ-ի կող­մից ար­վող Աստ­վա­ծա­հա­ճո բո­լոր ա­ռա­քե­լու­թյուն­նե­րը։ Տի­րոջ օրհ­նու­թյամբ թող ի կա­տար ած­վեն նո­րա­նոր մտահ­ղա­ցում­ներ և Ա­ՀԱԸ-ն նոր ձեռք­բե­րում­նե­րով շա­րու­նա­կի իր բա­րե­սի­րա­կան ու մար­դա­սի­րա­կան ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րը։