[ARM]     [RUS]     [ENG]

ՀԱ­ՄԱ­ՌՈ­ՐԵՆ ՀԵ­ՏԵ­ՎԵ­ԼՈՎ ՀԱ­ՄԱՐ­ՁԱԿ Ե­ՐԱ­ԶԱՆ­ՔԻՆ

 

Վերջերս գործի բերումով հաճախ եմ լինում Մարտակերտի շրջանի Հաթերք գյուղում: Հասարակական նշանակության բոլոր կառույցները գտնվում են գյուղի կենտրոնում` համայնքապետարանը, հանրակրթական դպրոցը, մանկապարտեզը, հիվանդանոցը, վարսավիրանոցը… Հուրախություն գյուղացիների` պատերազմից հետո կենտրոն տանող բոլոր փողոցներն ասֆալտապատվել են, լուսավորվել: Ամեն անգամ կենտրոնական այդ փողոցով անցնելիս, ուշադրությունս գրավում էր մի նորակառույց երկհարկանի շենք, որտեղ շինարարական աշխատանքները, կարծես, չէին դադարում: Վերջերս նկատեցի, որ շենքի դռները բաց են, ներսում մարդիկ կան նստած: Պարզվեց` սրճարան էր ուշադրությունս գրաված նորակառույցը: Մտա սրճարան…

Հա­թերք­ցի Լյո­վա Մար­տի­րո­սյա­նը վա­ղուց էր ե­րա­զում գյու­ղա­մի­ջում սր­ճա­րան կամ նմա­նա­տիպ մի օ­բյեկտ կա­ռու­ցել: Չէր հաշտ­վում այն ի­րո­ղու­թյան հետ, որ Հա­թեր­քի նման խո­շոր գյու­ղում, հենց կենտ­րո­նում` ա­մե­նա­բա­նուկ մա­սում չկա սր­ճե­լու, թե­յե­լու հնա­րա­վո­րու­թյուն: Գյու­ղում ան­ցու­դար­ձը մեծ է, հյու­րե­րը` շատ, և շատ տե­ղին կլի­ներ սր­ճա­րա­նի գո­յու­թյու­նը, հա­մոզ­ված է նա: Գա­ղա­փարն այս մտ­քից դուրս չէր գա­լիս, և մի օր Լյո­վան վճ­ռեց, տեղն ընտ­րեց ու սկ­սեց շեն­քի կա­ռու­ցու­մը: Նա հպար­տու­թյամբ է տե­ղե­կաց­նում, որ երկ­հար­կա­նի այս շեն­քը միայ­նակ է կա­ռու­ցել: Շի­նա­րա­րու­թյան ա­մեն մի փու­լի մա­սին էլ պատ­մում է ման­րա­մաս­նո­րեն, ոգևո­րու­թյամբ` զրու­ցակ­ցին հա­վատ ներ­շն­չե­լով, որ, ի­րոք, ապ­րում էր այդ գա­ղա­փա­րով, որ ուժ էր գտ­նում չհու­սա­հատ­վել դժ­վա­րու­թյուն­նե­րից, խն­դիր­նե­րից, ո­րոնք պար­զա­պես «սպա­սում» էին նրան ա­մեն քայ­լա­փո­խի: «Ան­շուշտ, դժ­վար էր,- հա­մա­ձայ­նում է նա,- կա­յին պա­հեր, որ ես էի վար­պե­տը, ինձ էլ օգ­նում էին բան­վոր­նե­րը, և կա­յին պա­հեր, երբ ես էի որ­պես բան­վոր օգ­նում վար­պե­տին»:
Դա ե­ղել է մինչև պա­տե­րազ­մը, ո­րը խառ­նեց բո­լոր պլան­նե­րը: Բայց Լյո­վա Մար­տի­րո­սյա­նը չհու­սա­հատ­վեց, չլ­քեց հայ­րե­նի գյու­ղը: Հա­կա­ռա­կը, նա հա­մոզ­ված է, որ գյուղն էլ ա­վե­լի պետք է շե­նաց­նել ու այդ­պես պայ­քա­րել թշ­նա­մու դեմ: «Ի­հար­կե, բա­նա­կը պետք է լի­նի հզոր, պաշտ­պա­նու­թյու­նը` պատ­շաճ մա­կար­դա­կի, քա­նի որ թշ­նա­մու սադ­րանք­նե­րին, հար­ձա­կում­նե­րին, ա­ռա­ջին հեր­թին, պա­տաս­խա­նում, դի­մադ­րում է բա­նա­կը: Բայց թի­կունքն էլ պետք է լի­նի ու­ժեղ, ա­պա­հով,- պն­դում է նա,- գյու­ղում ապ­րող մար­դը պետք է ապ­րի ա­պա­հով ու լիար­ժեք կյան­քով, որ աչ­քը դր­սի վրա չլի­նի»:
Պա­տե­րազ­մի ժա­մա­նակ ռմ­բա­կո­ծու­թյու­նից շեն­քը վնաս­վեց, պա­տու­հան­նե­րը ջարդ­վե­ցին: Պե­տու­թյան կող­մից տրա­մադ­րած աջակցությունից օգտ­վե­լով` պա­տու­հան­նե­րը նո­րից տե­ղադ­րեց: Մնա­ցած աշ­խա­տանք­նե­րը` ներ­քին հար­դար­ման, ջե­ռուց­ման, հա­մա­պա­տաս­խան սար­քա­վո­րում­նե­րի ձեռք­բեր­ման, կա­մաց-կա­մաց շա­րու­նա­կեց` է­լի մե­նակ:
Բայց նա մե­նակ չէ: Կող­քին են սի­րե­լի կի­նը` Նու­նե Մա­կյա­նը, հա­րա­զատ­նե­րը: Եվ բիզ­նե­սը ըն­տա­նե­կան է, հա­րա­զատ­ներն էլ` նրա հե­նա­րանն են: Լյո­վան ու Նու­նեն ու­նեն եր­կու զա­վակ` դուստր և որ­դի: Սր­ճա­րա­նը կրում է ա­ռաջ­նե­կի` Ե­վա­յի ա­նու­նը: Հիմ­նա­կա­նում պի­ցցա և զա­նա­զան կար­կան­դակ­ներ են պատ­րաստ­վում, այն էլ` է­կո­լո­գիա­պես մա­քուր ե­ղա­նա­կով, գո­հու­նա­կու­թյամբ շեշ­տում է Նու­նեն: Այ­սինքն, բա­ցատ­րում է նա, կար­կան­դակ­նե­րը ոչ թե տա­պակ­վում, այլ թխ­վում են: Ու­տեստ­նե­րի տե­սա­կա­նին, վս­տա­հեց­նում է նա, էլ ա­վե­լի կհարս­տա­նա, և ամ­բող­ջը կպատ­րաս­տի ըն­տա­նի­քը: Միայն ըմ­պե­լիք­ներն են գնում:
Այ­սօր­վա դրու­թյամբ, սր­ճա­րա­նի հա­ճա­խորդ­նե­րը դպ­րո­ցի բար­ձր­դա­սա­րան­ցի­ներն են, ինչ­պես և հարևա­նու­թյամբ գոր­ծող հիմ­նարկ­նե­րի աշ­խա­տա­կից­նե­րը: Բայց մեծ հույ­սեր ու­նեն, որ ա­մառ­վա ա­միս­նե­րին շատ զբո­սաշր­ջիկ­ներ կլի­նեն և գործն էլ ա­վե­լի կթե­ժա­նա: Փաս­տո­րեն, գյու­ղը պատ­րաստ­վում է զբո­սաշր­ջու­թյան սե­զո­նին: Հի­շե­ցի հա­մայն­քի ղե­կա­վար Վ. Գրի­գո­րյա­նի հետ հար­ցազ­րույ­ցում հն­չած այն միտ­քը, որ զբո­սաշր­ջու­թյու­նը պետք է դառ­նա գյու­ղի զար­գաց­ման գլ­խա­վոր ո­լորտ­նե­րից մե­կը: Եվ Լյո­վա Մար­տի­րո­սյան ու Նու­նե Մա­կյան զույ­գը մեծ սպա­սում­ներ ու­նի գյու­ղում այս ո­լոր­տի զար­գաց­ման գոր­ծըն­թա­ցից:
Չէի կա­րող չհարց­նել վեր­ջին օ­րե­րին տե­ղի ու­նե­ցած ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րի, դրանց հետ կապ­ված նրանց մտո­րում­նե­րի մա­սին: Մի պահ լռե­ցին` մտա­հոգ­ված, բայց և վս­տա­հեց­րին, որ հա­վա­տում են երկ­րի վաղ­վա օր­վան, որ եր­կի­րը դուրս կգա այս դժ­վար ի­րա­վի­ճա­կից, իսկ հի­մա կարևորն այն է, որ յու­րա­քան­չյուրն իր տե­ղում իր գործն ա­նի, այն էլ` հա­վուր պատ­շա­ճի:

Սուսաննա ԲԱԼԱՅԱՆ