[ARM]     [RUS]     [ENG]

ԽԱՂԱՂՈՒԹԻՒՆ ԱՄԵՆԵՑՈՒՆ

Զավեն Գրիգորյանը 2016թ.  հոկտեմբերին Ստեփանակերտում  կայացած Լրագրողների համահայկական 8-րդ համաժողովի մասնակիցներից է, ում ելույթը տպագրվել է ՙԱզատ Արցախ՚ թերթում, որում նա հանդես է եկել հետաքրքիր առաջարկություններով:

Նա մամուլի պատասխանատուներին կոչ է արել հարաբերություններ ստեղծել իրենց երկրների տեղական մարմինների, թերթերի հետ, բացատրել` ինչ է նշանակում հայոց պատմություն, Հայոց ցեղասպանություն, Հայաստան, Արցախ, կապեր հաստատել հայկական մամուլի հետ, միավորել ջանքերը` հայանպաստ գործունեության համար: Զ. Գրիգորյանը ՙԱԱ՚-ի խմբագրություն է ուղարկել հոդված, որն էլ սիրով տպագրում ենք:

Ամէն անհատ ժամանակի թաւալումի ընթացքին կը հիւսէ իր կեանքին պատմութիւնը, իր բախտին պատմութիւնը` ուրախ ու զուարթ կամ տխուր ու ցաւալի եղելութիւններով:

Ուստի այս ձեւով կրնանք սահմանել ժամանակը մարդկային կեանքին մէջ`ըսելով ժամանակը անսահման, անհուն, անժամանակ տարածութեան մը մէջ երկարող անըմբռնելի, անիմանալի՝ չափուած, որոշուած, սահմանուած խորհրդաւոր ճամբորդութիւն մըն է, ժամանակաշրջան մըն է, որ կեանք կը կոչուի:

Ժամանակի թաւալումի եւ մարդկային կեանքի այս խորհրդածութիւններու յորձանքին մէջն է, որ կը ծնի, կը յայտնուի կրօնի, հաւատքի դաւանութեան խորհուրդը, որ մեծապէս կապ ունի մարդկային հոգիի՝ առեղծուածային գոյութեան եւ Աստուածային յայտնութեան հետ, որ մեզի կը պարգեւէ ապրելու կեանքը՝ զուարթութիւնը եւ գոյատեւելու կամքը, հաղորդուելով անսկիզբին՝ անճառելիին եւ անվախճանին հետ եւ մտնելով այդ` Աստուածապաշտութեան՝ երկիւղի խորհրդաւոր աշխարհը:

Քրիստոսի ծնունդը՝ ծնունդն է՝ մարդկային հոգիի ճշմարիտ ծնունդին, որպէսզի մարդկային անարատ  հոգին ուղեցոյց ըլլայ մարդկային մտքին՝ մտածողութեան հասողութեան՝ տրամաբանութեան եւ տարողութեան, ապրելու եւ գործելու ամենայն բարիք։

Քրիստոս  մարդկանց յայտնուեցաւ եւ մարդկային հոգիի յատկանիշերը եւ բարոյական առաքինութիւնները առակներով և կենդանի օրինակներով բացատրեց, որոնք քաղուած եւ փրցուած են՝ մեր ամէնօրեայ  ընթացիկ կեանքէն, բայց մարդկային միտքը մինչեւ այսօր չէ ըմբռնած Քրիստոսի դաւանութեան ոգիին իմաստը եւ մանաւանդ աշխարհի հզօր երկիրներու բարոյազուրկ ղեկավար առաջնորդ պատասխանատուները, որոնք տիւ եւ գիշեր կը կեղեքին մարդկային հոգին, կը հարստահարեն մարդկային կեանքը եւ կը քանդեն աշխարհը:

Ուստի՝ ժամանակի՝ մարդկային հոգիի եւ հաշուեյարդարի  խորհուրդները անգակտելի երրորդութիւն մըն են, որ մէկը միւսին յաջորդական՝ հետեւողական ծնունդն են:

Հայաստանեայց եկեղեցւոյ արարողութեանց մէջ մարդկային կեանքի հաշուեյարդարը կը ներկայացնէ ՙԶղջումի եւ հրաժարիմքի՚ աղօթասացութիւնը:

Իսկ եթէ փորձենք Հայաստանի, Արցախի եւ Սփիւռքի մեր ազգային եկեղեցական եւ ընկերային կեանքը՝ մեծ գիրերով գրուած հարցերը հաշուեյարդարի ենթարկել, պիտի նշմարենք, որ մասնաւոր բան մը չէ փոխուած ընդհանուր վիճակէն:

Հայաստան կը փորձէ նոր նշանակուած կառավարական կազմով բարեկարգել անկախութեամբ սկսած, հայրենի պետական կառոյցներու եւ ընկերային կեանքը խաթարող եւ աւերող արմատացած երեւոյթները, հիւանդագին դարձած փտածութիւնը՝ կաշառակերութիւնը՝ անգործութիւնը եւ ախտ դարձած արտագաղթը վերացնել:

Հայաստանի մէջ բոլոր բարեկարգութիւնները պէտք է ժողովրդավարական՝ քաղաքակրթուած խաղաղ միջոցներով կատարուին: Որովհետեւ եթէ Միջին Արեւելքի նոր քարտէսի ծրագրի պատերազմը վերջ գտնէ կողմերու համաձայնութեամբ, համայն արեւմուտքը իր արտադրած զէնքերուն եւ զինամթերքներուն նոր շուկաներ, նոր ծրագիրներ, նոր յաճախորդ եւ գործակիցներ պիտի որոնէ:

Այս ծրագիրները գործադրելու համար պատեհութիւններ պիտի օգտագործուին եւ կամ իրենք առիթներ պիտի ստեղծեն չարաշահելու համար մարդկային իրաւունքներու՝ կամ ժողովրդավարութեան ՙDemocracy՚ պատրուակներուն տակ, ինչպէս որ ծրագրած եւ յաջողած էին Միջին Արեւելքի մէջ ՙարաբական գարուններ՚ անունին տակ:

Որովհետեւ այս օրերուս՝ Արեւմուտքը կուզէ ամէն գնով եւ ամէն միջոցներով Ռուսիոյ վնաս հասցնել՝ իր շրջակայ երկիրներուն մէջ՝ խռովութիւններ ստեղծելով, առիթներ օգտագործելով, ինչպէս պատահեցաւ տարիներ առաջ Վրաստանի մէջ, նոյնը այսօր, իրենք կրնան խաղաղ ցոյց մը օգտագործել, որպէսզի երկրի մը մէջ խռովութիւն ստեղծեն, եւ այդ երկիրը քանդեն ահաւոր զոհեր խլելով:

Մենք պէտք  զգոյշ ըլլանք, որպէսզի Հայաստանի մէջ այսպիսի առիթ մը չտրուի Արեւմուտքի գաղտնի սպասարկութիւններուն, որպէսզի հայկական գարուն մը ստեղծեն:

Ինչպէս ըսինք՝ որեւէ բարեկարգում, որ կատարուի Հայաստանի մէջ, պէտք է ժողովրդավարական կարգերով եւ միջոցներով կատարուի: Պէտք է մենք հեռու մնանք արկածախնդրութիւններէ, որոնք միայն քանդում եւ մահ կը պատճառեն, ինչ որ պատահեցաւ վերջին վեց տարիներուն արաբական աշխարհի երկիրներուն՝ Սուրիոյ, Իրաքի, Լիպիոյ, Եմէնի եւ Եգիպտոսի մէջ, կործանումներ, որ կը շարունակուին այսօր:

Վարձկանները ամէնուրեք գոյութիւն ունին եւ կրնան ամենէն վատ ձեւով շահագործուիլ, ամէն դիւրութեամբ՝ պէտք է զգոյշ ըլլալ:

Նոյնը կրնայ պատահիլ՝ Ազրպէյճանի միջոցաւ՝ անակնկալ պատերազմ յայտարարելով Արցախի դէմ, ինչպէս որ պատահեցաւ քառօրեայ պատերազմով:

Արեւմուտքը Միջին Արեւելքի մէջ կրցաւ երեք մեծ քարիւղ արտադրող հզօր հարուստ երկիրներ համոզել, որ մաս կազմեն Միջին Արեւելքի կործանման ծրագրին եւ յաջողեցան համոզել զիրենք:  Նոյնը կրնայ պատահիլ Ազրպէյճանի պարագային, որպէսզի կարենան իրենց զէնքերը ծախել:

Խաւարի այս ասպետներուն չի հետաքրքրեր, եթէ երկիրներ կը կործանին եւ միլիոններով ժողովուրդներ բնաջինջ կըլլան, ինչպէս որ պատահեցաւ Միջին Արեւելքի մէջ եւ կը շարունակուի մինչեւ այսօր:

Ուստի պէտք է չափազանց զգոյշ ըլլալ:

Իսկ Սփիւռքի պարագային՝ դժբախտաբար Սփիւռքը կը մնայ անմիաբան, ցեղասպանութեան հարիւրամեակը ոգեկոչեցինք, սակայն Սփիւռքը մնաց անմիաբան:

Մենք ի՞նչ պէտք է ընենք, արդեօ՞ք պէտք է մեր ազգային գաղափարախօսութիւնը լքենք, սակայն ո՞ւր երթանք, մեր աչքերը Ափրիկէ՞ ուղղենք:

Միասնականութիւն ըսուած բառը Սփիւռքի որոշ կողմերու ծրագիրներուն մէջ գոյութիւն  չունի, անոնք կառչած եւ հաւատարիմ կը մնան անմիաբանութեան գաղափարին, անտեսելով շրջանի քաղաքական վտանգաւոր եղելութիւնները եւ պատմական ճշմարտութիւնները, անտեսելով նաեւ ինչ որ պատահեցաւ եւ կը պատահի մինչեւ այս ժամս Միջին Արեւելքի եւ Սուրիոյ մէջ:

Այդ սուրիահայ հզօր գաղութը, որ հիմնուած է դարեր առաջ ազգային սկզբունքներուն վրայ, պահելով իր ազգային ոգին, իր եկեղեցիներով, դպրոցներով, ազգային հաստատութիւններով եւ 1600 թուականներէն, իր կազմակերպուած բարգաւաճ, ինքնաբաւ ընկերային կեանքով, որ մինչեւ երէկ՝ աւելի քան 160.000 հասնող  բնակչութիւն ունէր, իսկ այսօր լճացաւ եւ առաւելագոյնը 15-20.000 հայ մնաց կըսեն:

Պէտք է ճշմարտութիւնը յայտարարուի Սփիւռքի անմիասնականութեան հիմնական պատճառը՝ եկեղեցական անմիաբանութիւնն է:

Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածինը կը մնայ հաստատ՝ իր հազարամեակներու պապենական հողին վրայ, եւ մենք մեր աչքերը կուղղենք եւ մեր հոգիները կապուած կը պահենք, մեր Արարատին՝ մեր հայրենի հողին՝ հայրենի տառապեալ ժողովուրդին եւ հազարներով մեր նահատակ քոյրերուն եւ եղբայրներուն արիւնով ստեղծուած Արցախին եւ յաւերժական Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնին:

Սփիւռքի մէջ որոշ խմբակցութիւններ պէտք է բարոյական քաջութիւնը ունենան, իրենց վերջին տարիներու գործունէութիւնները հաշուեյարդարի ենթարկելու՝ ի նպաստ հայ ժողովուրդի ցեղային գոյութեան եւ գոյատեւման, որովհետեւ համաշխարհային ընդհանուր քաղաքական, տնտեսական եւ ընկերային վիճակները, դժուարին եւ վտանգաւոր շրջաններէ կանցնին, եւ հայ ժողովուրդ որպէսզի կարենայ իր գոյթւիւնը պահել, պէտք ունի այդ ազգային միասնականութեան, որ պահպանիչ վահանն է ժամանակակից մարտահրաւէրներուն եւ մեր ցեղային գոյութեան սպառնացող վտանգներուն դէմ:

Մենք կը մնանք հաստատ մեր հայրենիքի եւ Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի ուղիին վրայ՝ որովհետեւ այլ  ընտրանք չունինք գոյատեւելու համար եւ բոլոր սփիւռքի կառոյցները այլ  ընտրանք չունին, որովհետեւ այդ ուղիէն դուրս՝ ամէն ինչ ժամանակաւոր է, օտարացում է եւ ուծացում է. դիտենք մեր շուրջը,  թէ ինչ աւերներ կը պատահին, որ կրնան պատահիլ մեզի նաեւ, խորհրդածենք, զգաստանանք եւ իմաստութիւնը ունենանք մենք մեզ սրբագրելու:

Եթէ Սփիւռքը որպէս ՙՄԷԿ ՄԻԱՒՈՐ՚ իր աչքերը ուղղէ դէպի հայրենի հողը, դէպի Արարատ, դէպի Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածին, այն ատեն համայն Սփիւռքը նոր հոգեւոր եւ ազգային Զարթօնք, նոր կենդանութիւն եւ յարաճուն ծաղկումի շրջան պիտի ապրի եւ հայապահպանման աշխատանքը շատ արդիւնաբեր եւ բերկրալի պիտի դառնայ եւ ամէնուրեք պիտի ղօղանջէ` ԽԱՂԱՂՈՒԹԻՒՆ ԱմԵՆԵՑՈՒՆ:

Սիրոյ, միութեան, եղբայրութեան օրհնաբեր կոչերը, եւ պէտք չէ մոռնանք Քրիստոս ուր որ շրջեցաւ եւ քարոզեց, իր խօսքը սկսաւ՝ ԽԱՂԱՂՈՒԹԻՒՆ ԱմԵՆԵՑՈՒՆ ողջույնի խօսքով: Թող ողջունենք Նոր Տարին՝ խաղաղութեան, միասնականութեան, միաբանութեան ճշմարիտ իրականացման մաղթանքներով, որպեսզի դառնանք ճշմարտապէս մէկ ազգ՝ մէկ ժողովուրդ՝ մէկ հայրենիք՝ մէկ եկեղեցի եւ մէկ մշակոյթ եւ քայլենք հզօրացած դէպի պայծառ ապագայ:

 

 

Զավեն ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

ՙՆոր Աշխարհ՚ թերթի խմբագիր

Աթենք