[ARM]     [RUS]     [ENG]

ՀԱԴ­ՐՈՒԹ. ԸՆԴ­ԴԻ­ՄԱ­ԴԻՐ ՔԱ­ՂԱ­ՔԱ­ՊԵՏ ՈՒ ՀԻՆ ՀՈԳ­ՍԵՐ

Նու­նե ՀԱՅ­ՐԱ­ՊԵ­ՏՅԱՆ

 Հան­րա­պե­տու­թյան քա­ղաք­նե­րի շար­քում Հադ­րութն ա­ռանձ­նա­հա­տուկ է քա­ղա­քի կենտ­րո­նում ե­րե­սուն մետր վեր ձգ­ված 900-ա­մյա չի­նա­րի ծա­ռով ու դրա տակ գոր­ծող թե­յա­րա­նով, ՙԵ­րե բա­զա­րով՚, քա­ղա­քի ա­մե­նա­ցած­րա­դիր վայ­րում գտն­վող հրա­պա­րա­կով, խոր­հր­դա­յին ժա­մա­նակ­նե­րից գոր­ծող` մեծ քա­ղաք­նե­րի վարք ու բար­քին հա­րիր դիս­կո­տե­կով ու ակ­տիվ քա­ղա­քա­ցիա­կան դիր­քո­րո­շում ու­նե­ցող բնա­կիչ­նե­րով։ Մեկ տա­րի ա­ռաջ Հադ­րու­թը ՏԻՄ ընտ­րու­թյուն­նե­րի ար­դյուն­քում ընդ­դի­մա­դիր իշ­խա­նու­թյուն ու­նե­ցավ, ընտ­րող­նե­րի ձայ­նե­րի մե­ծա­մաս­նու­թյամբ քա­ղա­քա­պետ է ըն­տր­վել Վա­հան ՍԱՎԱԴՅԱՆԸ: Ա­սենք նաև, որ վեր­ջին հա­մա­պե­տա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րում ակ­տիվ ընդ­դի­մու­թյուն դար­ձած ե­րի­տա­սարդ­նե­րին որևէ կերպ չխան­գա­րող հադ­րութ­ցի­ներն այլ ընտ­րու­թյուն կա­տա­րե­ցին` նա­խընտ­րե­լով կա­յու­նու­թյունն ու հան­գիստ ա­ռօ­րյան։ Աշ­խար­հի շատ եր­կր­նե­րում սո­վո­րա­կան երևույթ է, երբ ընդ­դի­մու­թյունն իշ­խա­նու­թյան է գա­լիս այս կամ այն քա­ղա­քի ղե­կա­վա­րու­թյամբ՝ գոր­ծող իշ­խա­նու­թյան հա­մար ստեղ­ծե­լով ի­րա­կան հա­կակ­շիռ։ Օ­րերս« այ­ցե­լե­լով հան­րա­պե­տու­թյան հա­րա­վա­յին շրջ­կենտ­րոն՝ հան­դի­պե­ցինք ե­րի­տա­սարդ քա­ղա­քա­պե­տի հետ և փոր­ձե­ցինք պար­զել, թե ա­վե­լի քան մեկ տա­րի ա­ռաջ տր­ված հա­մար­ձակ խոս­տում­նե­րի որ մասն է հա­ջող­վել ի­րա­կա­նու­թյուն դարձ­նել:

- Ու­ղիղ մեկ տա­րի է ան­ցել Ձեր քա­ղա­քա­պետ ըն­տր­վե­լուց, Հադ­րու­թը, ի տար­բե­րու­թյուն շր­ջա­նի այլ հա­մայ­նք­նե­րի, որ­տեղ աշ­խա­տանք­նե­րը ե­ռում են, կար­ծես ա­ռաջ­վա պես ծույլ ու դան­դաղ­կոտ կյան­քով է ապ­րում։ Թվում է` քա­ղա­քում գո­յու­թյուն ու­նե­ցող բազ­մա­դեմ խն­դիր­նե­րի շար­քը որևէ ձևով չի փոխ­վել։
-Աշ­խա­տանք­ներ կա­տար­վել ու կա­տար­վում են, չնա­յած դրանց ըն­թաց­քը մեզ ևս չի գո­հաց­նում։ Ծրագ­րեր շատ ու­նենք, սա­կայն հին խն­դիր­նե­րը մնում են. հատ­կա­պես ջրա­հե­ռաց­ման, բա­րե­կարգ­ման տե­սա­կե­տից ի­րա­վի­ճա­կը քիչ է փոխ­վել: Օ­րեն­սդ­րո­րեն այն­պես է ստաց­վել, որ հա­մայն­քի խն­դիր­նե­րը հաղ­թա­հա­րե­լու, քա­ղա­քա­շի­նա­կան ծրագ­րեր ի­րա­գոր­ծե­լու հար­ցում հա­մայն­քի ղե­կա­վա­րի ի­րա­վա­սու­թյուն­ներն ու հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րը հասց­ված են նվա­զա­գույ­նի: Հա­մայն­քի ղե­կա­վա­րը զրկ­ված է քա­ղա­քա­շի­նա­կան հար­ցե­րում պատ­վի­րա­տուի կար­գա­վի­ճա­կից: Ե­րեք տա­րի ա­ռաջ էլ քա­ղա­քի Կո­մու­նալ տն­տե­սու­թյունն են հանձ­նել ՙԴի­զակ­շին՚-ին։ Ե­թե նախ­կի­նում մենք էինք պատ­վի­րում կո­մու­նալ տն­տե­սու­թյանն այս կամ այն աշ­խա­տանք­ներն ի­րա­կա­նաց­նել, ա­պա այ­սօր այդ հնա­րա­վո­րու­թյու­նից ևս զրկ­ված ենք: Ե­թե ու­զում ենք մի խն­դիր լու­ծել, պետք է դի­մենք վար­չա­կազ­մի ղե­կա­վա­րին, աշ­խա­տանք­նե­րի նպա­տա­կա­հար­մա­րու­թյու­նը հաս­տատ­վե­լուց հե­տո էլ պետք է սպա­սենք, թե շր­ջա­նի տար­բեր տե­ղե­րում լայ­նա­ծա­վալ աշ­խա­տանք­ներ ի­րա­կա­նաց­նող ՙԴի­զակ­շին՚-ի ձեռ­քը երբ կհաս­նի մեզ:
-Միայն լիա­զո­րու­թյուն­նե­րի՞ հարցն է, գու­ցե Ձեր ա­ռա­ջար­կած ծրա­գիրն էր մի փոքր ա­նի­րա­տե­սա­կան սուղ բյու­ջե և հնա­րա­վո­րու­թյուն­ներ ու­նե­ցող քա­ղա­քի հա­մար: Բա­ցի այդ, չէ՞ որ կարևոր չէ, թե քա­ղա­քում շի­նա­րա­րու­թյուն ի­րա­կա­նաց­նե­լու նպա­տա­կով ով է դի­մում, ե­թե հեր­թա­կա­նու­թյան սկզ­բունքն է գոր­ծում, և բո­լոր աշ­խա­տանք­նե­րը պի­տի ի­րա­կա­նաց­վեն ՙԴի­զակ­շին՚-ի մի­ջո­ցով: Այս­տեղ, իմ կար­ծի­քով, լիա­զո­րու­թյուն­նե­րի ընդ­լայ­նու­մը քա­ղա­քի զար­գաց­ման տե­սան­կյու­նից հա­զիվ թե ո­րո­շիչ դեր ու­նե­նա:
- Դա այլ հարց է: Սա­կայն ե­թե հա­մայն­քի ղե­կա­վա­րը հայ­տն­վել է ձեռ­քե­րը կապ­ված վի­ճա­կում, ին­չո՞ւ չհն­չեց­նենք խն­դի­րը: Մենք վար­չա­կազ­մի հետ հա­մա­գոր­ծակ­ցե­լով ենք փոր­ձում քա­ղա­քի բա­րե­կարգ­ման հար­ցե­րը կար­գա­վո­րել: Ընտ­րու­թյուն­նե­րին մեր քա­ղա­քի բնակ­չու­թյու­նը հա­վա­տա­ցել է ինձ, իմ նա­խընտ­րա­կան ծրագ­րին, սա­կայն այ­սօր սահ­մա­նա­փակ լիա­զո­րու­թյուն­նե­րի պատ­ճա­ռով ես չեմ կա­րո­ղա­նում այն ի­րա­կա­նու­թյուն դարձ­նել:

- Խն­դի­րը բար­ձա­ձայ­նել եք միայն Դո՞ւք, թե հան­րա­պե­տու­թյան մնա­ցած քա­ղա­քա­պե­տե­րը ևս Ձեր կող­քին են: Լիա­զո­րու­թյուն­ներն ընդ­լայ­նե­լու ուղ­ղու­թյամբ ի՞նչ քայ­լեր եք ձեռ­նար­կել:
-Դի­մել ենք Տա­րած­քա­յին կա­ռա­վար­ման և զար­գաց­ման նա­խա­րա­րու­թյա­նը, ճիշտն ա­սած, հա­տուկ սպա­սե­լիք­ներ չու­նեմ։ Տե­ղա­կան ինք­նա­կա­ռա­վար­ման մար­մին­նե­րի մա­սին օ­րեն­քում ինչ-որ փո­փո­խու­թյուն­ներ պի­տի լի­նեն: Խն­դիրն այն է, որ Հադ­րու­թի հար­ցում ես դիսկ­րի­մի­նա­ցիա եմ տես­նում, չի ար­վում այն, ինչ ար­վում է մնա­ցած քա­ղաք­նե­րի հա­մար:
-Շրջ­վար­չա­կազ­մի ղե­կա­վա­րի և բնակ­չու­թյան հետ մեր զրույց­նե­րում, սա­կայն, հա­կա­ռակ տպա­վո­րու­թյունն ենք ստա­ցել։
-Շր­ջա­նում շի­նաշ­խա­տանք­նե­րի ակ­տի­վու­թյու­նը հե­տընտ­րա­կան շր­ջա­նի գոր­ծըն­թա­ցից է։ Բա­ցի այդ, հիմ­նա­կան աշ­խա­տանք­ներն ըն­թա­նում են գյյու­ղա­կան հա­մայ­նք­նե­րում և հան­րա­պե­տա­կան նշա­նա­կու­թյան ճա­նա­պար­հա­հատ­ված­նե­րում։
-Վա­հան, հա­մա­ձայն չե՞ք, որ երբ ընդ­դի­մա­դիր գոր­ծի­չը դառ­նում է քա­ղա­քի ղե­կա­վար, պետք է կա­րո­ղա­նա մի կողմ դնել քա­ղա­քա­կան հա­յացք­ներն ու ո­րո­շա­կի սր­բագ­րում­ներ ա­նել ընդ­դի­մա­դիր գործ­չի իր կեր­պա­րում։ Այ­սօր Հադ­րութ քա­ղա­քի շար­քա­յին բնակ­չին պետք է մա­քուր ու կա­նա­չա­պատ քա­ղաք, բա­րե­կե­ցիկ ա­ռօ­րյա, քա­ղա­քա­յին խն­դիր­նե­րի աս­տի­ճա­նա­կան լու­ծում։ Պե­տու­թյու­նը չի խո­չըն­դո­տում Ձեզ՝ դի­մե­լու այլ կա­ռու­ցա­պա­տող­նե­րի։ Ձեր ծրագ­րե­րին մաս­նա­կից ա­րեք բա­րե­րար­նե­րի, որ­քան գի­տեմ, Հադ­րու­թը սր­տա­ցավ հայ­րե­նա­կից­նե­րի պա­կաս չու­նի։

-Հա­մա­ձայն եմ, ա­վե­լին, շի­նա­րա­րա­կան բրի­գադ­նե­րի խն­դիրն ար­դեն լու­ծել ենք։ Վար­չա­կազ­մի և ՙԴի­զակ­շին՚-ի հետ ո­րո­շել ենք ՌԴ-ից վե­րա­դար­ձած ե­րի­տա­սարդ­նե­րից կազմ­ված եր­կու շի­նա­րա­րա­կան բրի­գա­դի մի հատ­ված հատ­կաց­նել, ե­թե ար­դյուն­քը գո­հաց­նող լի­նի, աշ­խա­տանք­նե­րը կշա­րու­նա­կենք ա­վե­լի մեծ ծա­վա­լով։ Նա­խա­տե­սում ենք այդ աշ­խա­տուժն օգ­տա­գոր­ծել քա­ղա­քի մայ­թե­րը սա­լա­պա­տե­լու, ինչ­պես նաև մշա­կույ­թի տան հան­դի­պա­կաց փոքր պու­րա­կը վե­րա­կա­ռու­ցե­լու հա­մար: Աս­ֆալ­տա­պատ­ման աշ­խա­տանք­ներ ենք նա­խա­տե­սել տար­բեր հատ­ված­նե­րում։ Ինչ վե­րա­բե­րում է բա­րե­րար­նե­րին, ա­սեմ, որ մենք չենք խու­սա­փում որևէ բա­րե­րա­րի հետ հա­մա­գոր­ծակ­ցե­լուց։ Ներ­կա­յում մոս­կա­վաբ­նակ բա­րե­րար Սմ­բատ Աբ­րա­հա­մյա­նի մի­ջոց­նե­րով (ով, ինչ­պես գի­տեք, մե­ծա­ծա­վալ աշ­խա­տանք­ներ է ի­րա­կա­նաց­րել Ցոր գյու­ղում) վե­րա­կան­գն­վում է Վանք հա­մայն­քի ե­կե­ղե­ցին, նա պատ­րաս­տա­կա­մու­թյուն է հայտ­նել ա­ջակ­ցել նաև քա­ղա­քի խն­դիր­նե­րի հաղ­թա­հար­ման գոր­ծում։
-Խո­սենք այս մեկ տար­վա ըն­թաց­քում ար­ձա­նագր­ված հա­ջո­ղու­թյուն­նե­րից։
-Մեզ հա­ջող­վել է լու­ծել քա­ղա­քի լու­սա­վոր­վա­ծու­թյան հար­ցը, մինչև տա­րե­վերջ 90 տո­կոս լու­սա­վոր­վա­ծու­թյուն կու­նե­նանք ոչ միայն Հադ­րու­թում, այլև հա­մայն­քում նե­րառ­ված Վանք և Տյաք գյու­ղե­րում։ Այդ­պի­սով, գա­լիք տա­րում այդ նպա­տա­կով հատ­կաց­վող գու­մա­րը կկա­րո­ղա­նանք ուղ­ղել այլ ծրագ­րե­րի ի­րա­գործ­մա­նը։ Այ­սօր հրա­տապ լու­ծում պա­հան­ջող խն­դիր­նե­րից են ջրա­հե­ռաց­ման ցան­ցի ար­դիա­կա­նա­ցումն ու մաքր­ման կա­յա­նի շի­նա­րա­րու­թյու­նը, քա­ղա­քի փո­ղոց­նե­րի աս­ֆալ­տա­պա­տումն ու բա­րե­կար­գու­մը, այս ուղ­ղու­թյամբ ևս ո­րո­շա­կի քայ­լեր ար­դեն ար­վել են։ Մոտ 100 նոր տե­սա­կի ծա­ռեր ենք ներկ­րել ու տե­ղադ­րել քա­ղա­քի տար­բեր փո­ղոց­նե­րին հա­րող հատ­ված­նե­րում։
-Հիմ­նա­կա­նում ի՞նչ հար­ցե­րով են բնա­կիչ­նե­րը դի­մում քա­ղա­քա­պե­տա­րան:
-Մե­ծա­մա­սամբ վե­րա­նո­րոգ­ման, շի­նա­նյու­թե­րի հատ­կաց­ման խնդ­րան­քով են դի­մում։ Դի­մում­նե­րը քն­նարկ­վում են ա­վա­գա­նու հետ, այ­նու­հետև շրջ­վար­չա­կազմն է շա­րու­նա­կում գոր­ծըն­թա­ցը։ Վեր­ջերս ան­գամ ա­նօ­դա­չու սար­քի մի­ջո­ցով ենք ստու­գել դի­մու­մա­տու­նե­րի տան տա­նիք­նե­րի վի­ճա­կը՝ ա­ռա­վե­լա­գույն ար­դա­րա­ցիու­թյուն ա­պա­հո­վե­լու հա­մար։ Շատ են դի­մում ե­րե­խա­նե­րի խա­ղահ­րա­պա­րակ­նե­րի խնդ­րով։ Միայն ման­կա­պար­տեզ­նե­րի կից տա­րածք­նե­րում և նո­րա­կա­ռույց եր­կու շեն­քե­րի բա­կում ու­նենք խա­ղահ­րա­պա­րակ­ներ։
-Կա՞ն հա­մա­պա­տաս­խան տա­րածք­ներ, որ­տեղ կա­րե­լի է խա­ղահ­րա­պա­րակ­ներ կա­ռու­ցել։
-Մենք ժա­մա­նա­կին ոչ այն­քան թա­փան­ցիկ կա­տար­ված հո­ղա­հատ­կա­ցում­նե­րի պտուղ­ներն ենք քա­ղում այ­սօր։ Քա­ղա­քի հենց կենտ­րո­նում կան տա­րածք­ներ, ո­րոնք սե­փա­կա­նա­տե­րե­րը տա­րի­ներ ի վեր ոչ մի նպա­տա­կի չեն ծա­ռա­յեց­րել։ Կար­ծում եմ` կա­ռա­վա­րու­թյու­նը պի­տի մեզ ա­ջակ­ցի՝ պե­տու­թյան և հա­սա­րա­կու­թյան կա­րիք­նե­րի հա­մար սե­փա­կա­նու­թյան օ­տար­ման և գե­րա­կա հան­րա­յին շահ ճա­նա­չե­լու հար­ցե­րով։ Ու­նենք բա­րե­րար, Հադ­րու­թում ար­մատ­ներ ու­նե­ցող մոսկ­վաբ­նակ Ռո­ման Բաղ­դա­սա­րա­յանն է հո­վա­նա­վո­րը։ Նա նախ­կի­նում ար­դեն մի քա­նի բա­րե­գոր­ծա­կան ծրագ­րեր է ի­րա­կա­նաց­րել այս­տեղ։
-Հադ­րու­թի կենտ­րո­նա­կան հատ­վա­ծը, նե­րա­ռյալ հրա­պա­րա­կը, գտն­վում են ցած­րա­դիր վայ­րում, իսկ քա­նի որ փո­ղոց­նե­րի մի մա­սը բա­րե­կարգ վի­ճա­կում չէ, հատ­կա­պես տե­ղում­նե­րից հե­տո այն ան­նա­խան­ձե­լի վի­ճա­կում էր հայ­տն­վում։ Նախ­կին քա­ղա­քա­պե­տը մեզ հետ զրույ­ցում սան­մաքր­ման հետ կապ­ված դժ­վա­րու­թյուն­ներն էր նաև մատ­նան­շել, հա­ջող­վե՞լ է լու­ծել այդ խն­դի­րը։
-Այ­սօր ըն­թա­նում են քա­ղա­քի փո­ղոց­նե­րի բա­րե­կարգ­ման, սա­լա­պատ­ման ու աս­ֆալ­տա­պատ­ման աշ­խա­տանք­ներ, ե­թե բո­լոր փո­ղոց­նե­րը բա­րե­կարգ լի­նեն, իս­կա­պես քա­ղա­քի կենտ­րոնն ա­վե­լի մա­քուր տեսք կու­նե­նա։ Ա­սեմ, որ Հադ­րու­թը լուրջ ներդ­րում­նե­րի կա­րիք ու­նի։ Մենք ու­նենք Մ? Բաղ­դա­սա­րո­վի մի­ջոց­նե­րով ժա­մա­նա­կին կա­ռուց­ված հրա­պա­րակ, ո­րը կենտ­րո­նա­կան մեծ տա­րած­քի տգեղ կո­րուստ միայն կա­րե­լի է հա­մա­րել։ Մի քա­նի տա­րի ա­ռաջ երևա­նյան ՙԴո­րոթ ստու­դիո՚ ըն­կե­րու­թյու­նը` ճար­տա­րա­պետ Ն. Ներ­սե­սյա­նի ղե­կա­վա­րու­թյամբ, նա­խա­ձեռ­նել էր հրա­պա­րա­կի ճար­տա­րա­պե­տա­կան տես­քի ձևա­փոխ­ման աշ­խա­տանք­ներ, ո­րոնք սա­կայն նա­խագ­ծա­յին փու­լում են մնա­ցել։ Մենք չու­նենք հա­մա­պա­տաս­խան բազ­մա­ֆունկ­ցիո­նալ մաք­րող տեխ­նի­կա, ո­րի առ­կա­յու­թյու­նը մի շարք հար­ցեր միան­գա­մից կլու­ծեր։ Ու­րա­խաց­նող նո­րու­թյուն ու­նենք՝ կապ­ված Հադ­րու­թի հին թա­ղա­մա­սի` ՙԵ­րե բա­զա­րի՚ հետ։ Մո­տա­կա օ­րե­րին սկս­վե­լու են հին շեն­քե­րի պատ­մա­կան տես­քի վե­րա­կան­գն­ման աշ­խա­տանք­նե­րը։