[ARM]     [RUS]     [ENG]

ԻՍԿ ՑԱՆ­ԿՈՒ­ԹՅՈՒՆՍ ՉԵՄ Ա­ՍԻ, ՄԵԿ էԼ ՏԵ­ՍԱՐ՝ ՉԻ­ՐԱ­ԿԱ­ՆԱ­ՑԱՎ

Է­վի­կա ԲԱ­ԲԱ­ՅԱՆ

Ար­դեն երկ­րորդ տա­րին է Նոր տա­րին նշում ենք ա­ռանց ճոխ հան­դի­սու­թյուն­նե­րի։ Պատ­ճառ­ներն ակն­հայտ են՝ հա­մա­վա­րակ, ա­րյու­նա­լի պա­տե­րազմ... դար­ձյալ հա­մա­վա­րակ... վիշտ... մահ... ա­նե­լա­նե­լիու­թյուն...  հա­վա­տի, եր­ջա­նիկ ա­պա­գա­յի հույ­սի կո­րուստ։ Գլ­խա­վոր պատ­ճա­ռը, սա­կայն, Ա­ՆՈ­ՐՈ­ՇՈՒ­ԹՅՈՒՆՆ է։ Իսկ, ինչ­պես ա­սում են, ա­նո­րո­շու­թյունն ա­նե­լա­նե­լիու­թյու­նից վատ է, այս ա­ռու­մով պետք է փոր­ձենք մեզ տրա­մադ­րել, որ գա­լիք տա­րին նույն­պես դյու­րին չի լի­նի։ Թեև մեզ վս­տա­հեց­նում են, որ փոքր քայ­լե­րով տա­րեց­տա­րի ա­ռաջ կգ­նանք ու ա­մեն ինչ կհաղ­թա­հա­րենք,  բայց... Եր­բեմն ան­զո­րու­թյու­նից ու­զում ես հե­կե­կալ, լա­ցել՝ տես­նե­լով հայ ազ­գի ներ­կան, են­թադ­րե­լով՝ ինչ հե­ռան­կար­ներ են նրան սպա­սում։

Բայց վե­րա­դառ­նանք Նոր տա­րուն։ Տոնն այս խոր­հր­դան­շա­կան է` ան­ցում հնից դե­պի նո­րը, ան­ցյա­լից` ա­պա­գա. վա­տը մնում է ան­ցյա­լում, առջևում նոր հնա­րա­վո­րու­թյուն­ներ են, ա­սել է թե՝ տո­նը կապ­ված է ու­րախ սպա­սում­նե­րի, հույ­սի հետ։ Չէ՞ որ հենց հույսն ու հա­վատն են ապ­րեց­նում մար­դուն, հատ­կա­պես հա­յին։ Ա­յո, շու­տով Նոր տա­րի է, հե­ռուս­տա­տե­սու­թյամբ էլ չեն զլա­նում հի­շեց­նել, որ ու­րա­խա­նալ է պետք։ Ժա­մա­նակն է ան­հա­պաղ զար­դա­րել տո­նա­ծա­ռը, գե­ղե­ցիկ սե­ղան գցել և ըն­տա­նի­քիդ հետ ու­րախ տրա­մադ­րու­թյամբ սե­ղան նս­տել։ Բայց, ա­րի ու տես՝ դրա ցան­կու­թյու­նը չկա։
Ա­վան­դույ­թի հա­մա­ձայն՝ նախ պետք է հրա­ժեշտ տալ հին տա­րուն և, դար­ձյալ ա­վան­դույ­թի հա­մա­ձայն, շնոր­հա­կա­լու­թյուն հայտ­նել նրան։ Բայց՝ ին­չի՞ հա­մար։ Հա­վա­նա­բար, որ դեռ ողջ ենք։ Տա­րին շատ ծանր էր, բա­ժա­նում­նե­րի ու շատ ա­ռում­նե­րով միայ­նու­թյան տա­րի, տագ­նա­պի, հո­գե­կան խար­խուլ ա­ռող­ջու­թյան տա­րի, ին­չի պատ­ճա­ռով էլ չենք կա­րո­ղա­նում լիա­թոք ու­րա­խա­նալ, ըն­կա­լել մեր գո­յու­թյան ի­մաս­տը... Ա­յո, սար­սա­փե­լի 2020-ից ու ոչ պա­կաս տագ­նա­պա­լի 2021-ից հե­տո մեր ժո­ղո­վուրդն այդ­պես էլ ուշ­քի չե­կավ, շա­տե­րը չկա­րո­ղա­ցան հաշտ­վել ստեղծ­ված ի­րո­ղու­թյուն­նե­րի հետ։ Զգում ենք, որ չենք վե­րահս­կում ի­րա­վի­ճա­կը։ Դրա­նից կոր­չում է ա­պա­հո­վու­թյան, հե­նա­րա­նի զգա­ցու­մը։ Թե­պետ մեր հա­սա­րա­կու­թյան մեջ գտն­վում են նաև այն­պի­սիք, ո­րոնց մոտ ինչ-որ կերպ ստաց­վում է ապ­րել և կեն­սու­րախ մնալ, այն դեպ­քում, երբ մյուս­նե­րը, ա­նո­րո­շու­թյան մատն­ված, ի­րենց տե­ղը չեն գտ­նում, կորց­նում են հան­գիստն ու հա­վա­սա­րակշ­ռու­թյու­նը։ Ո՞վ է ճիշտ։ Ե­թե ան­կեղծ լի­նենք՝ չգի­տեմ։
Փոր­ձում ենք մեր ներ­կա­յի ու ա­պա­գա­յի միջև կա­մուրջ ձգել՝ պլա­նա­վո­րում ենք, են­թադ­րում, ինք­ներս մեզ և ու­րիշ­նե­րին հու­սադ­րում քա­ջա­լե­րող խոս­քե­րով՝ ՙԵս հա­վա­տում եմ, որ ա­մեն ինչ լավ կլի­նի՚, ՙՀույս­ներս չկորց­նենք, Տե­րը մեզ չի թող­նի՚, բայց, միևնույն է, վա­խը մեր մեջ ապ­րում է, խեղ­դում, կաթ­վա­ծա­հար ա­նում, ծան­րու­թյան զգա­ցում ա­ռա­ջաց­նում։ Իսկ վա­խե­նում ենք մենք այն բա­նից, որ մեր սպա­սում­նե­րը չեն ար­դա­րա­նա։ Եվ որ­քան ակն­հայտ է դառ­նում հա­կա­ռակ (բա­ցա­սա­կան) սցե­նա­րը, տագ­նապն ա­հագ­նա­նում է։ Ընդ­հան­րա­պես, կեն­դա­նա­կան աշ­խար­հում սպառ­նա­ցող վտան­գին ար­ձա­գան­քե­լու եր­կու տար­բե­րակ կա՝ սա­ռե­ցում (ար­գե­լա­կում) կամ փա­խուստ։
Նոր տար­վա շե­մին, չգի­տես ին­չու, մեր երևա­կա­յու­թյու­նը սր­վում է, և ա­մե­նա­զա­վեշ­տա­լին այն է, որ մենք դար­ձյալ հրաշ­քի ենք սպա­սում, հա­վա­տում, որ աշ­խար­հը և մենք ինք­ներս կվե­րա­փոխ­վենք, և դա ան­պայ­ման տե­ղի կու­նե­նա Ա­մա­նո­րի գի­շե­րը։ Չգի­տես ին­չու՝ հա­վա­տում ենք, որ հենց դեկ­տեմ­բե­րի 31-ի լույս հուն­վա­րի 1-ի գի­շերն ամ­բողջ վա­տը կմ­նա հին տա­րում, իսկ նորն իր հետ կբե­րի միայն լա­վը։ Գու­ցե նրա հա­մար, որ շատ ենք ու­զում, որ նոր տա­րում խա­ղա­ղու­թյուն տի­րի, հի­վանդ­նե­րը կազ­դուր­վեն, ֆի­նան­սա­կան բո­լոր խն­դիր­նե­րը լուծ­վեն, ով­քեր ե­րե­խա չու­նեն, գա­լիք տա­րում զգան մայ­րու­թյան բերկ­րան­քը, որ ա­մեն ինչ հրա­շա­լի լի­նի, և բո­լո­րը սի­րեն ի­րար...
Ան­կախ տա­րի­քից՝ շա­րու­նա­կում ենք հա­վա­տալ, որ հենց ժա­մա­ցույ­ցի սլաքn ազ­դա­րա­րի օր­վա ա­վար­տը, հրաշք կկա­տար­վի, բայց...
Կցան­կա­նա­յի խոսքս ա­վար­տել զվար­ճա­լի պատ­մու­թյամբ։ Հայտ­նի ֆի­զի­կոս Նիլս Բո­րի սե­ղա­նի վերևում պայտ էր կախ­ված։ Ծա­նոթ­նե­րից մե­կը գիտ­նա­կա­նին հարց­նում է. ՙՄի՞­թե դու էլ ես սնա­հա­վատ՚։ Բո­րը ծի­ծա­ղե­լով պա­տաս­խա­նում է. ՙԻ­հար­կե, ոչ։ Բայց պայ­տը օգ­նում է, ան­կախ նրա­նից հա­վա­տում ես նրան, թե՝ ոչ՚։ Նույն­պես և Նոր տա­րին, հրաշք­ներ լի­նում են... և լավ է, երբ հա­վա­տում ենք դրան։
Դե ինչ, հա­վա­տանք և ցան­կու­թյուն պա­հենք՝ ա­մե­նան­վի­րա­կան ցան­կու­թյու­նը։ Ա­վե­լի քան հա­մոզ­ված եմ, որ ար­ցախ­ցի­նե­րը, ինչ­պես և ողջ հայ ժո­ղո­վուր­դը, միայն մեկ մեծ ցան­կու­թյուն ու­նեն, և բո­լորս Ա­մա­նո­րին հենց այդ ցան­կու­թյու­նը կպա­հենք, յու­րա­տե­սակ ֆլեշ­մո­բի նման։ Իսկ թե ի՞նչ ցան­կու­թյուն է դա, չեմ ա­սի, մեկ էլ տե­սար՝ չի­րա­կա­նա­ցավ...