Error
  • JLIB_APPLICATION_ERROR_COMPONENT_NOT_LOADING
  • JLIB_APPLICATION_ERROR_COMPONENT_NOT_LOADING
  • JLIB_APPLICATION_ERROR_COMPONENT_NOT_LOADING
  • Error loading component: com_k2, 1
  • Error loading component: com_k2, 1
  • Error loading component: com_k2, 1
  • Error loading component: com_k2, 1
  • Error loading component: com_k2, 1
  • Error loading component: com_k2, 1
  • Error loading component: com_k2, 1
  • Error loading component: com_k2, 1
  • Error loading component: com_k2, 1
[ARM]     [RUS]     [ENG]

«ՓՐԿ­ՎԵԼ, ՎԵՐ­ՋԱ­ՑՐԵ՞Լ ԵՆՔ»

 

-Տեր Սե­րոբ, բո­ղո­քա­կան­նե­րը, հեն­վե­լով «Հա­ւա­տա Տէր Յի­սուս Քրիս­տո­սին եւ կը փր­կուես դու եւ քո ամ­բողջ տու­նը» /Գործք 16։31/ խոս­քի վրա, ան­տե­սում են հա­վա­տի գոր­ծե­րը, ե­կե­ղե­ցա­կան խոր­հուրդ­նե­րը, Ե­կե­ղե­ցու դե­րը փր­կու­թյան հար­ցում։ Կար­ծում են նաև, որ հա­վա­տա­ցյա­լը եր­բեք չի կորց­նում իր փր­կու­թյու­նը, քա­նի որ, ինչ­պես ի­րենք են ա­սում, մեջ­բե­րում եմ՝ «Փր­կու­թյու­նը ձրի» է։ Ի՞նչ կա­սեք այս կա­պակ­ցու­թյամբ։ Պե՞տք են հա­վատ­քի գոր­ծե­րը, թե՞ միայն մտ­քում հա­վա­տալն էլ բա­վա­կան է փրկ­վե­լու հա­մար։

-Փր­կու­թիւն եզ­րը երբ օգ­տա­գոր­ծենք, զգոյշ պէտք է լի­նենք հաս­կա­նա­լու, թէ «փր­կու­թիւն» կամ «փր­կուել» ի՞նչ է նշա­նա­կում ինք­նին, եւ զգոյշ լի­նել, որ քրիս­տո­նեան չընկ­նի ա­ւե­լորդ ինք­նավս­տա­հու­թեան թա­կարդն ու իր հո­գին չծա­խի չա­րին, չկար­ծի, թէ նրա ստա­տու­սա­յին ինչ որ ի­րա­վի­ճա­կի մէջ է, երբ այս մե­ղան­չա­կան մարմ­նի մէջ է դե­ռեւս։
Ձեր նշած օ­րի­նա­կի մէջ դուք նշ­մա­րե­ցիք բո­ղո­քա­կան­նե­րին, ո­րոնք Նոր Կտա­կա­րա­նի զա­նա­զան հա­մար­նե­րի վրայ հիմ­նուե­լով, ներ­կա­յաց­նում են, թէ «փր­կուել են վերջ­նա­կա­նա­պէս», քա­նի որ եր­բէք «չեն կորց­նում ի­րենց փր­կու­թիւ­նը», քա­նի որ «Փր­կու­թիւ­նը ձրի է», եւ այլ նրանց դա­ւա­նած ար­տա­յայ­տու­թիւն­նե­րից։
Նախ, ճշտման հա­մար, ԲՈ­ԼՈՐ բո­ղո­քա­կան­նե­րը չե'ն, որ հա­ւա­տում են ան­կո­րուստ փր­կու­թեան, վերջ­նա­կան փր­կու­թեան, կամ մեկ-եր­կու հա­մար­նե­րի հի­ման վրայ ստեղ­ծուած դա­ւա­նու­թիւն­նե­րին։ Կան բա­զում տե­սա­կի բո­ղո­քա­կան­ներ, ու նրան­ցից ծա­գած կամ հեր­ձուած բազ­մա­թիւ ուղ­ղու­թիւն­ներ՝ ո­մանք ըն­դու­նե­լի, ո­մանք՝ ա­ղան­դա­ւո­րա­կան, ո­րոնք «Փր­կա­գոր­ծու­թեան» (Soteriology) մա­սին ու­նեն ի­րենց իւ­րա­յա­տուկ հաս­կա­ցո­ղու­թիւ­նը, բա­ցատ­րա­կա­նը եւ դա­ւա­նան­քը։
Կան բո­ղո­քա­կան­ներ, ո­րոնք հա­ւա­տում են, որ մարդ կա­րող է իր փր­կու­թիւ­նը կորց­նել, կամ յա­ւի­տե­նա­պէս փր­կուած չմ­նալ, այլ ու­նե­նալ պայ­մա­նա­կան փր­կու­թեան ի­րա­վի­ճակ, եւ փր­կու­թիւ­նը կա­պել մար­դու կամ­քի հետ։ Նրան­ցից են Ար­մի­նա­կան (Յա­կո­բոս Ար­մի­նու­սի դա­ւա­նու­թեան հե­տե­ւորդ­նե­րը), Ուես­լիա­կան­նե­րը, Մե­թո­տա­կան­նե­րը, Նա­զով­րե­ցիա­կան­նե­րը եւ այլք։
Ձեր նշած­նե­րի մէջ կան Կալ­վի­նա­կան­նե­րը, Ե­րի­ցա­կան­նե­րը, Ժո­ղո­վա­կան­նե­րը, Անգ­լի­կան­նե­րը, Վե­րա­կազ­մեալ Մկր­տա­կան­նե­րը։ Ա­մէն մի դա­ւա­նա­կան ուղ­ղու­թիւն ու­նի տե­սա­կա­ւոր այլ ուղ­ղու­թիւն­ներ իր մէջ, ո­րոնք մեկն­ւում են ի­րենց «հո­վիւ­նե­րի» հաս­կա­ցո­ղու­թեան եւ դա­ւա­նու­թեան հի­ման վրայ։
Հի­մա վե­րա­դառ­նանք բուն հար­ցին։
Քրիս­տո­նէու­թեան հիմքն է մար­դու հո­գու փր­կու­թիւ­նը։ Քա­նի որ մեղ­քի պատ­ճա­ռով մար­դը խզուել է Աս­տուա­ծա­յին շնորհ­նե­րից։ Եւ այդ փր­կու­թեան գլ­խա­ւոր ա­նունն ու ան­ձը ՅԻ­ՍՈՒՍ ՔՐԻՍ­ՏՈՍ է. «Եւ ու­րիշ մէ­կի մի­ջո­ցով փր­կու­թիւն չկայ, ո­րով­հե­տեւ եր­կն­քի տակ չկայ մարդ­կանց տրուած այլ ա­նուն, ո­րով կա­րե­լի լի­նի, որ մենք փր­կուենք» (Գործ. 4։12):
Ինչ­պէս որ մարդ ծնած վայր­կեա­նից ու­նե­նում է իր մար­մի­նը, նոյն վայր­կեա­նից ու­նի նաեւ իր մարմ­նա­կան գո­յու­թիւ­նը եւ հե­տե­ւա­բար՝ ստ­վե­րը։ Եւ, ինչ­պէս որ մարդ լոյ­սի տակ չի կա­րող փախ­չել իր ստ­վե­րից, նոյն­պէս մեր բնազ­դի մէջն է մեղ­քը, ո­րը խախ­տում է Աս­տու­ծոյ ար­դա­րու­թեան եւ մաք­րու­թեան դէմ։ Ս. Օ­գոս­տի­նոս հայ­րա­պե­տը նկա­րագ­րում է մեղ­քը որ­պէս «խօսք, գործ կամ միտք, ո­րը դէմ է կամ խախ­տում է, Աս­տու­ծոյ յա­ւի­տե­նա­կան օ­րէն­քին»։
Մեղ­քը շր­ջա­պա­տում է մար­դու կա­մոք թէ ա­կա­մայ, նրա գի­տակ­ցու­թեամբ, թէ ան­գի­տակ­ցա­բար։ Ով­քեր որ ա­սում են «Հա­ւա­տա­ցո­ղը չի կորց­նում իր փր­կու­թիւ­նը», սխալ­ւում են, ո­րով­հե­տեւ աշ­խա­տում են ներ­կա­յա­նալ որ­պէս թէ «փր­կուած», երբ դեռ «մարմ­նի մէջ են» (Բ Կոր. 5։8)։ Քա­նի որ, ե­թէ մարդ ՙփր­կուել ու վեր­ջա­ցել է՚, ա­պա Պօ­ղոս ա­ռա­քեալ չէր գրեր Հռո­մի հա­ւա­տա­ցեալ­նե­րին. «Այ­սու­հե­տեւ մեղ­քը թող չթա­գա­ւո­րի ձեր մահ­կա­նա­ցու մար­մին­նե­րին՝հնա­զան­դեց­նե­լու ձեզ իր ցան­կու­թիւն­նե­րին։ Եւ ձեր մարմ­նի ան­դամ­նե­րը, որ­պէս ա­նի­րա­ւու­թեան գոր­ծիք, ի ծա­ռա­յու­թիւն մեղ­քի մի' պատ­րաս­տէք, այլ յանձ­նե­ցէ՜ք ձեզ՝ ի ծա­ռա­յու­թիւն Աստ­ծու, որ­պէս մե­ռել­նե­րից կեն­դա­նի դար­ձած­ներ, իսկ ձեր մարմ­նի ան­դամ­նե­րը՝ ար­դա­րու­թեան գոր­ծիք­ներ՝ ի ծա­ռա­յու­թիւն Աստ­ծու, որ­պէս­զի մեղ­քը ձեզ չտի­րի. քան­զի օ­րէն­քի տակ չէք, այլ՝ շնոր­հի» (Հռոմ. 6։12-14)։
Մարդ մկր­տու­թեամբ փրկ­ւում է սկզբ­նա­կան մեղ­քից ու սկ­սում քայ­լել փր­կու­թեան ճա­նա­պար­հով։ Չա­փա­հաս անձ մը ճա­նա­չում է իր սխալ ու մեղ­քի կեան­քը ու մկրտ­ւում եւ ապ­րում այդ կեան­քով։ Բայց ոչ ոք չի կա­րող ա­սել թէ նա մին­չեւ իր կեան­քի վեր­ջը չի մե­ղան­չե­լու։ Իսկ մեղ­քը մար­դուն շր­ջա­պա­տում է ա­ւե­լի ա­րագ, քան նրա շուն­չը։ Հե­տե­ւա­բար՝ ա­ռա­քեալ­ներն ու հայ­րա­պետ­նե­րը մեղ­քի դէմ պայ­քա­րը չէին ներ­կա­յաց­նի որ­պէս ՀՈ­ԳԵ­ՒՈՐ ՊԱ­ՏԵ­ՐԱԶՄ, ե­թէ այդ­պէս չլի­նէր։ Իսկ «փր­կուած, ու եր­կինք գնա­ցող»-ներ պար­զա­պէս խա­բում են ի­րենք զի­րենք ու չեն նկա­տում, որ Աս­տուած նաեւ գործ է պա­հան­ջում հա­ւատ­քի հի­ման վրայ ու ոչ թէ դա­տարկ խօսք։

«Եւ Յի­սուս մտել էր Ե­րի­քով ու շր­ջում էր։ Եւ ա­հա մի մարդ, Զակ­քէոս ա­նու­նով, որ մաք­սա­պետ էր ու մե­ծա­հա­րուստ, ու­զում էր տես­նել, թէ ո՜վ է Յի­սուս, բայց բազ­մու­թեան պատ­ճա­ռով չէր կա­րո­ղա­նում, ո­րով­հե­տեւ կար­ճա­հա­սակ էր։ Եւ ա­ռաջ վա­զե­լով՝ բարձ­րա­ցաւ ժան­տաթ­զե­նու վրայ, որ­պէս­զի տես­նի նրան, ո­րով­հե­տեւ նա հէնց այդ­տե­ղով էր անց­նե­լու։ Երբ այդ տե­ղը ե­կաւ, Յի­սուս վեր նա­յեց եւ ա­սաց. «Զակ­քէո՜ս, շտա­պիր ի­ջի՜ր այդ­տե­ղից, ո­րով­հե­տեւ այ­սօր պէտք է, որ ես քո տա­նը գի­շե­րեմ»։ Զակ­քէո­սը շտա­պեց ի­ջաւ եւ նրան ըն­դու­նեց ու­րա­խու­թեամբ։ Երբ ա­մէն­քը այս տե­սան, տրտն­ջում էին եւ ա­սում, թէ մե­ղա­ւոր մար­դու մօտ մտաւ գի­շե­րե­լու։ Իսկ Զակ­քէո­սը ե­կաւ կանգ­նեց եւ ա­սաց Տի­րո­ջը. «Տէ՜ր, ա­հա իմ ինչ­քե­րի կէ­սը կը տամ աղ­քատ­նե­րին, եւ ե­թէ ո­րե­ւէ մէ­կին զր­կել եմ, քա­ռա­պա­տիկ կը հա­տու­ցեմ»։ Եւ Յի­սուս նրան ա­սաց. «Այ­սօր այս տան հա­մար փր­կու­թիւն ե­ղաւ, քա­նի որ սա եւս Աբ­րա­հա­մի որ­դի է, ո­րով­հե­տեւ մար­դու Որ­դին ե­կաւ փնտ­ռե­լու եւ փր­կե­լու կո­րա­ծի» (Ղուկ. 19։1-10):
Ե­թէ մարդ մի խօս­քով «փր­կուել է» ու չի կորց­նում իր փր­կու­թիւ­նը, ա­պա թող չխա­բուեն, ինչ­պէս որ ա­սում է Պօ­ղոս ա­ռա­քեալ հենց նրանց, ով­քեր կար­ծում էին, որ մի խօս­քով կա­րող են փր­կուել, բայց ապ­րել ի­րենց ի­րա­վի­ճա­կով.
«Չգի­տէ՞ք, թէ ա­նի­րաւ­ներն Աստ­ծու ար­քա­յու­թիւ­նը չեն ժա­ռան­գում. մի' խա­բուէք. ո'չ պոռ­նիկ­ներ, ո'չ կռա­պաշտ­ներ, ո'չ շնա­ցող­ներ, ո'չ ի­գա­ցող­ներ, ո'չ ա­րուա­մոլ­ներ, ո'չ գո­ղեր, ո'չ ա­գահ­ներ, ո'չ հար­բե­ցող­ներ, ո՜չ բամ­բա­սող­ներ, ո'չ էլ յափշ­տա­կող­ներ Աստ­ծու ար­քա­յու­թիւ­նը չպի­տի ժա­ռան­գեն» (Ա Կոր.6։9-10):
Ե­թէ փր­կու­թիւ­նը խօս­քե­րով լի­նէր եւ ոչ ԿԵԱՆ­ՔՈՎ, ա­պա Քրիս­տոս մեզ չէր քա­րո­զի ոչ նեղ ճա­նա­պար­հի մա­սին (Մատթ. 7։13), ոչ խա­չը վերց­նե­լու մա­սին (Մատթ. 16։24, Ղուկ. 9։23), ոչ էլ նե­ղու­թիւն­նե­րով ու հա­լա­ծանք­նե­րի մի­ջով անց­նե­լու ԿԵԱՆ­ՔԻ մա­սին (Բ. Տիմ. 2։9, Բ. Պետ.5։10,)։
Եւ ե­թէ այդ մո­լո­րեալ­նե­րը «փր­կուել ու եր­կինք են գնում ան­կաս­կած», ա­պա ու­շա­դիր կը լի­նէին ա­ռա­քեա­լի խօս­քե­րին, որ բաղ­դա­տում է Մով­սէ­սի հետ Կար­միր ծովն անց­նող ու «փր­կուող» իս­րա­յէ­լաց­նե­րին, եւ մկր­տուած ու Ե­կե­ղե­ցու «փր­կուած» ան­դամ­նե­րին ա­սում է. «Եւ չլի­նենք կռա­պաշտ­ներ…, եւ չպոռն­կա­նանք…, եւ չտրտն­ջանք….», ու ա­մե­նա­վեր­ջում ա­սում է. «Որ­պէս­զի, ով կար­ծում է, թէ կանգ­նած է հաս­տատ, թող զգոյշ լի­նի, որ­պէս­զի չընկ­նի» (Ա. Կոր. 10։7-12)։
Ե­թէ հա­ւատքն ու փր­կու­թիւ­նը միայն սոսկ խօս­քեր լի­նէին, ա­պա ոչ Պօ­ղոս ա­ռա­քեալ մեզ ուժ­գին կը յոր­դո­րէր. «Ա­հով եւ դո­ղով դուք ձեր փր­կու­թեան հա­մար աշ­խա­տե­ցէ՜ք» (Փիլ. 2։12), եւ ո'չ էլ Յա­կո­բոս ա­ռա­քեալ կը գրէր ինք­նա­խա­բէու­թեամբ զբա­ղած­նե­րին. «Դու հա­ւատ ու­նես, իսկ ես՝ գոր­ծեր. ցո՜յց տուր ինձ քո հա­ւա­տը ա­ռանց գոր­ծե­րի, եւ ես քեզ ցոյց կը տամ իմ հա­ւա­տը գոր­ծե­րով»։ Դու հա­ւա­տում ես, որ մէկ է Աս­տուած. լաւ ես ա­նում։ Դե­ւերն էլ են հա­ւա­տում եւ դո­ղում։ Ո'վ փուչ մարդ, ու­զո՞ւմ ես ի­մա­նալ. հա­ւա­տը դա­տարկ բան է ա­ռանց գոր­ծե­րի» (Յակ. 2։18-20)։


Ա­ռա­քե­լա­կան Սուրբ Ե­կե­ղե­ցին ա­ռա­քե­լա­կան ու­սուց­մամբ ու Ս. Հայ­րե­րի շաւ­ղով, հա­ւա­տում եւ քա­րո­զում է որ մարդ.
1. ՓՐ­ԿՈՒԵԼ է նախ­կի­նում, իր մկր­տու­թեան ու ա­պաշ­խա­րան­քի ժա­մա­նակ։
2. ՇԱ­ՐՈՒ­ՆԱ­ԿՈՒՄ է իր փր­կու­թիւ­նը, ա­մէն օր իր կա­տա­րած հա­ւատ­քով ու գոր­ծե­րով։
3. ՊԻ­ՏԻ Փր­կուի, երբ Տէր իր օրհ­նեալ ձայ­նով կան­չի մեզ առ յա­ւի­տե­նա­կան կեան­քը։


Փր­կու­թիւ­նը ձրի է, ա­յո, բայց փր­կու­թի­նը սոսկ խօսք կամ զգա­ցա­կան վի­ճակ չէ։ Այլ ԿԵԱ՜ՆՔ է, Հա­ւատ­քի ԱՇ­ԽԱ­ՏԱ՜ՆՔ է, Յոյ­սի Ո­ԳԵ­ՂԻ­ՆՈՒ­ԹԻ՜ՒՆ է, Սի­րոյ ԸՆ­ԹԱ՜ՑՔ է։ Ու այդ բո­լո­րը կա­տա­րումն են Տի­րոջ ա­մե­նափր­կա­րար շնորհ­նե­րին, ո­րով ա­սաց. «Ես ձեզ հետ եմ միշտ»։ (Մատթ. 28։20)։
Ո­րով­հե­տեւ. «Աս­տուած իր շնոր­հը յայտ­նեց որ­պէս փր­կու­թեան մի­ջոց բո­լոր մարդ­կանց, շնորհ, որ խրա­տում է մեզ, որ մեր­ժենք ամ­բարշ­տու­թիւ­նը եւ աշ­խար­հիկ ցան­կու­թիւն­նե­րը, այս աշ­խար­հում ապ­րենք զգաս­տու­թեամբ, աս­տուա­ծա­պաշ­տու­թեամբ եւ ակն­դէտ սպա­սենք ե­րա­նե­լի յոյ­սին եւ փառ­քի յայտ­նու­թեա­նը մեծն Աստ­ծու եւ մեր Փրկ­չի՝ Յի­սուս Քրիս­տո­սի, որ իր ան­ձը տուեց մեզ հա­մար, որ­պէս­զի մեզ փր­կի ա­մէն ա­նօ­րէ­նու­թիւ­նից եւ մաք­րի որ­պէս ի­րեն սե­փա­կան ժո­րո­վուրդ՝ նա­խան­ձախն­դիր բա­րի գոր­ծե­րի» (Տիտ.2։11-14)։

Սո­ֆի ԲԱ­ԲԱ­ՅԱՆ